Co się nie zabije, to cię wzmocni. Wystawa w Muzeum Górnośląskim

"Co cię nie zabije, to cię wzmocni. Dawna medycyna ludowa" to kolejna propozycja Muzeum Górnośląskiego na jesień. Założeniem wystawy jest przedstawienie zagadnień dotyczących lecznictwa ludowego.

Na wystawie scharakteryzowane zostaną dawne metody lecznicze praktykowane zarówno we wsiach, jak i wśród ludności robotniczej. Muzeum Górnośląskie zaprezentuje wierzenia i przesądy związane z chorobą, jej pochodzeniem i zwalczaniem. Wernisaż wystawy odbędzie się w czwartek, 16 października o godz. 17.00.

Ekspozycja będzie podzielona na kilka części. W pierwszej dowiemy się, w jaki sposób ludność wiejska pozyskiwała dawniej leki z otaczającej ją przyrody. Opisane zostaną sposoby zdobywania i przyrządzania leków z roślin czy zwierząt. Na ekspozycji przedstawione zostaną także postacie trudniące się medycyną naturalną, czyli zielarzy, znachorów i czarownice. A poza przyrządami do zbierania ziół będzie można zobaczyć unikalny zielnik Szymona Syreńskiego oraz magiczne figurki.

– Choć ludność wiejska przyrządzała dla siebie różne lecznicze specyfiki ze zwierząt, warto też wspomnieć o ludowej weterynarii – zwierzęta gospodarskie jako żywiciele rodziny były bowiem otaczane szczególną opieką. Stosowano m.in. okadzanie ich korzeniem biedrzeńca, rozchodnika czy korą z brzozy, które miało je uchronić przed zarazą, czarami bądź urokiem – mówi Anna Jurczyk, kuratorka wystawy.

Druga część wystawy dotyczyć będzie religii i jej nieodłącznego udziału w lecznictwie wiejskim. W Muzeum Górnośląskim zaprezentowani będą święci, do których wierni zwracali się w przeróżnych chorobach. W gablotach ukazane zostaną przykładowe dewocjonalia, woskowe wota, a także unikalne świece, w tym "błażejka". W tej części znajdą się również szczypce choleryczne, które nawiązują do problemu epidemii, z jakimi dawniej ludzkość toczyła nierówną walkę. Kolejna sala poświęcona będzie domowym metodom leczniczym – domowe apteczki, jak i spiżarki, w której to niejedna gospodyni poza produktami spożywczymi gromadziła także lecznicze specyfiki. Ponadto poruszone zostaną także zagadnienia dotyczące wiejskich akuszerek oraz leczenia dzieci i kobiet w ciąży.

W następnej sali będzie można zobaczyć elementy wyposażenia dawnej apteki, m.in. fiolki, czopkarki, pigulnice czy moździerze, a także różnej jakości narzędzia do usuwania zębów czy puszczadła do krwi. Fragment sali poświęcony zostanie zagadnieniom uzdrowisk oraz higieny, która miała duży wpływ na zdrowie człowieka.

– Spodziewamy się, że duże zainteresowanie na wystawie wzbudzi "olejek złodziei". Jaka legenda się z nim wiąże, tego dowiedzą się Państwo podczas oprowadzania kuratorskiego, na które zapraszam w niedzielę 26 października o 13.00 – zachęca Anna Jurczyk.

W ostatniej części ekspozycji będzie można obejrzeć dwa filmy o znachorach z Radziejowa i Świętosławia z lat 60. i 70. XX wieku. Na wystawie zaaranżowane zostanie ponadto pomieszczenie, w którym zwiedzający będzie mógł zapoznać się m.in. poprzez dotyk i zapach z różnymi mieszankami ziół i naturalnych olejków.

Wystawę będzie można zwiedzać od 17 października 2025 roku do 31 maja 2026 roku w budynku Muzeum Górnośląskiego przy ul. Wojciecha Korfantego 34.