Nowy zakaz w całej Unii Europejskiej. Będzie obowiązywać od 20 lipca

Od 20 lipca 2026 roku w Unii Europejskiej nie można wprowadzać do obrotu nowych opakowań do żywności zawierających bisfenol A. Zakaz obejmuje m.in. plastikowe butelki, puszki, konserwy i opakowania jednorazowe. To koniec 18-miesięcznego okresu przejściowego przewidzianego w unijnym rozporządzeniu.

Koniec okresu przejściowego – zakaz BPA wchodzi w życie

Od 20 lipca 2026 roku w całej Unii Europejskiej obowiązuje zakaz wprowadzania do obrotu nowych opakowań do żywności zawierających bisfenol A (BPA). To koniec 18-miesięcznego okresu przejściowego, który rozpoczął się wraz z wejściem w życie unijnego rozporządzenia 20 stycznia 2025 roku. Produkty z BPA, które trafiły na rynek przed tą datą, mogą pozostawać w sprzedaży wyłącznie do wyczerpania zapasów.

Jakie opakowania obejmuje zakaz

Nowe przepisy dotyczą szerokiej grupy materiałów mających bezpośredni kontakt z żywnością. Zakaz obejmuje konserwy, opakowania plastikowe, plastikowe butelki, puszki na napoje, butelki na wodę, lunchboxy, a także jednorazowe kubki, talerze i sztućce.

Jednocześnie regulacje nie obejmują powłok stosowanych wewnątrz dużych zbiorników magazynowych ani membran polisulfonowych wykorzystywanych do klarowania soków owocowych oraz usuwania alkoholu z piwa i wina. W tych przypadkach ilość uwalnianego BPA uznawana jest za bardzo niewielką.

Dłuższy okres dostosowawczy przewidziano dla konserw owocowych, warzywnych i rybnych. Zakaz wprowadzania do obrotu opakowań z BPA w tej kategorii wejdzie w życie dopiero w 2028 roku.

Dlaczego BPA jest uznawany za szkodliwy

Bisfenol A to związek chemiczny wchodzący w skład poliwęglanów stosowanych do produkcji plastikowych butelek wielokrotnego użytku, butelek do karmienia niemowląt i pojemników na żywność. Jest również składnikiem żywic epoksydowych używanych jako powłoki ochronne wewnątrz puszek na żywność i napoje. Głównym źródłem narażenia człowieka na BPA jest żywność, choć związek może przenikać do organizmu także przez wdychanie powietrza i kurzu oraz spożywanie zanieczyszczonej wody.

Badania prowadzone przez trzydzieści lat wskazują, że BPA może wywoływać szereg niekorzystnych skutków zdrowotnych. Substancja została zaliczona do związków zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego oraz sklasyfikowana jako toksyczna dla rozrodczości. Badania wskazują również na jej związek ze zwiększonym ryzykiem raka piersi, otyłości oraz zaburzeń zachowania u dzieci.

W 2023 roku Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) ocenił, że bisfenol A nawet w niewielkich ilościach może przyczyniać się do osłabienia układu odpornościowego.