Pszczółka Maja sobie lata – nie, nie. Tym razem to Dzień Pszczoły

24 lipca obchodzony jest Dzień Pszczół – głównie jest to inicjatywa edukacyjna mająca zwrócić uwagę na ogromne znaczenie pszczół i innych owadów zapylających, jakie mają dla przyrody oraz produkcji żywności. Święto przypomina, że bez ich pracy wiele gatunków roślin nie mogłoby się rozmnażać, a plony owoców, warzyw i ziół byłyby znacznie mniejsze.

Pszczoły zapylają około 75 proc. gatunków roślin uprawnych na świecie i odpowiadają za zapylanie blisko 90 proc. dziko rosnących roślin kwiatowych. Ich działalność ma kluczowe znaczenie dla zachowania bioróżnorodności i równowagi ekosystemów. Oprócz dobrze znanej pszczoły miodnej należą do nich także trzmiele oraz setki gatunków dzikich pszczół. Na świecie opisano ich około 20 tysięcy, a w Polsce występuje blisko 470 gatunków, należących do kilku rodzin.

• Lepiarkowate – jedna z najbardziej prymitywnych rodzin pszczół. Są to niewielkie, czarne lub brązowe samotnice, do których należą m.in. samotki i lepiarki.
• Pszczolinkowate – większość gatunków prowadzi samotny tryb życia i zakłada gniazda w ziemi. W tej rodzinie znajdują się m.in. pyleńczyki i zbierki.
• Smuklikowate – jedna z najliczniejszych rodzin pszczół. Gnieżdżą się głównie w ziemi, często tworząc duże kolonie. Występują tu zarówno gatunki samotne, jak i społeczne, np. błyszczki, wrzałki i wigorczyki.
• Spójnicowate – w Polsce reprezentowane są przez 11 gatunków średnich i dużych pszczół gniazdujących w ziemi, takich jak obrostki i spójnice.
• Miesiarkowate – zakładają gniazda w spróchniałym drewnie, pustych łodygach roślin, szczelinach murów i skał oraz opuszczonych muszlach ślimaków. Do tej rodziny należą m.in. ceniona murarka ogrodowa, wykorzystywana do zapylania sadów, miesiarka lucernówkowa, a także makatki, nożycówki i wałczatki.
• Pszczołowate – obejmują gatunki o różnym stopniu rozwoju życia społecznego – od samotnic po owady tworzące zorganizowane kolonie. To właśnie do tej rodziny należą najważniejsze dla człowieka zapylacze, takie jak pszczoła miodna i trzmiele, ale również mamrzyce, cygi i brzęczki.

Niestety populacja pszczół od lat maleje. Główne zagrożenia to stosowanie pestycydów, utrata naturalnych siedlisk, zmiany klimatu oraz choroby i pasożyty. Każdy może jednak pomóc tym pożytecznym owadom – sadząc rośliny miododajne, ograniczając używanie chemicznych środków ochrony roślin czy pozostawiając w ogrodzie miejsca przyjazne zapylaczom.

Z okazji Dnia Pszczoły warto podjąć działania, które pomogą tym owadom w ich codziennym życiu. Do najskuteczniejszych i najbardziej pożytecznych kroków jest stworzenie "poidełka" dla owadów (płaskie naczynie z wodą i kamykami) lub zasianie roślin miododajnych na balkonie i w ogrodzie.

Co możesz zrobić w domu, aby uczcić Dzień Pszczoły? Nasze propozycje:

• Stwórz poidełko: W upalne dni pszczoły potrzebują wody. Wystarczy płytka miska wypełniona kamykami lub keramzytem (aby owady mogły bezpiecznie usiąść i nie utonąć) oraz świeżą wodą.
• Zasadź rośliny miododajne: Wybierz kwiaty i zioła, które są bogate w nektar. Świetnie sprawdzi się lawenda, wrzos, aksamitki, mięta czy facelia. Możesz też zasiać gotową łąkę kwietną.
• Wesprzyj lokalnych pszczelarzy:
• Zrób dekoracje i prace plastyczne: Jeśli świętujesz z dziećmi, możecie przygotować papierowe pszczoły lub zbudować prosty domek dla dzikich zapylaczy (tzw. hotel dla owadów)

24 lipca to dobra okazja, by przypomnieć sobie, że ochrona pszczół to nie tylko troska o miód, ale przede wszystkim o przyszłość naszego środowiska i bezpieczeństwo żywnościowe.

fot.: AI