Urlop minął, a zmęczenie zostało? Raport – mamy problem z odpoczynkiem

Wakacje miały być czasem regeneracji i nabrania sił. Tymczasem coraz więcej osób wraca z urlopu równie zmęczonych, jak przed wyjazdem. Z raportu "Spojrzenie Polaków na długowieczność. Między deklaracjami a codziennością", przygotowanego na zlecenie Gedeon Richter Polska, wynika, że 51 proc. Polaków mimo odpoczynku nadal często odczuwa zmęczenie. Z kolei 39 proc. przyznaje, że nie potrafi się zrelaksować, nawet gdy ma na to czas i odpowiednie warunki. A jak jest u Was?

Eksperci zwracają uwagę, że regeneracja nie zaczyna się dopiero podczas urlopu. To efekt codziennych nawyków – odpowiedniej ilości snu, aktywności fizycznej oraz umiejętności radzenia sobie ze stresem. Tymczasem wielu z nas odkłada odpoczynek "na później", licząc, że kilka dni wolnego rozwiąże problem.

Dane Eurostatu z 2026 roku pokazują, że Polacy pracują więcej godzin niż wynosi średnia unijna, co utrudnia skuteczną regenerację. Aż 39 proc. badanych twierdzi, że w codziennym życiu brakuje im czasu na odpoczynek, a niemal co trzeci uważa, że warunki, w których żyje, nie sprzyjają odzyskiwaniu sił.

Raport pokazuje również, że z przewlekłym zmęczeniem zmagają się przede wszystkim osoby młode. Coraz częściej zmęczenie przestaje być skutkiem intensywnego tygodnia pracy i staje się stanem, który nie mija nawet wtedy, gdy pojawia się okazja do odpoczynku.

– Nie chodzi o to, że ludzie nie chcą o siebie dbać. Często są po prostu przemęczeni. Po całym dniu pracy, obowiązkach domowych, opiece nad dziećmi i codziennym stresie dodatkowe działania prozdrowotne mogą wydawać się kolejnym zadaniem do wykonania – mówi dr Zofia Małkowicz, socjolożka i autorka raportu.

Nie umiemy odpoczywać?

Raport pokazuje, że sposób, w jaki Polacy spędzają wolny czas, nie zawsze przekłada się na prawdziwą regenerację. Najczęściej odpoczywamy przy filmach i serialach (44 proc.), przeglądając internet i media społecznościowe (39 proc.) lub śpiąc i ucinając drzemkę (38 proc.). Tymczasem za najbardziej skuteczne formy regeneracji badani uznają przede wszystkim sen (56 proc.) i odpoczynek w ciszy i spokoju (54 proc.). Pomagają również przyjemne aktywności, kontakt z naturą oraz spacery.

Choć wiemy, co najlepiej pozwala odzyskać energię, w praktyce często wybieramy bierne formy odpoczynku. Sam wolny czas nie zawsze wystarczy – ważne jest również to, jak go wykorzystujemy.

Młodzi najbardziej zmęczeni

Zaskakujący wniosek raportu dotyczy wieku badanych. Największe problemy z regeneracją mają nie seniorzy, ale młodzi dorośli. W grupie osób w wieku 18–29 lat około 70 proc. przyznaje, że mimo odpoczynku nadal czuje zmęczenie. Ponad połowa ma trudności z relaksem i narzeka na brak czasu na regenerację.

W starszych grupach wiekowych ten problem stopniowo maleje – po 60. roku życia ciągłe zmęczenie deklaruje około jedna piąta respondentów.

Odpoczynek zależy także od warunków życia

Raport pokazuje, że możliwość prawdziwej regeneracji zależy nie tylko od naszych nawyków, ale także od sytuacji materialnej i codziennych warunków życia. Wśród osób żyjących bardzo skromnie aż 66 proc. odczuwa zmęczenie mimo odpoczynku, podczas gdy wśród najlepiej sytuowanych ten odsetek wynosi 37 proc.

Na jakość odpoczynku wpływają nie tylko indywidualne wybory, ale również brak czasu, nadmiar obowiązków, hałas czy ograniczony dostęp do miejsc sprzyjających wyciszeniu. Jak podkreśla socjolożka, regeneracja to nie tylko kwestia umiejętności odpoczywania, ale także warunków, w których żyjemy.

Regeneracja kluczem do zdrowia

Odpoczynek coraz częściej przestaje być postrzegany jako nagroda po ciężkiej pracy. To jeden z fundamentów zdrowia, dobrego samopoczucia i długiego życia. Badanie "Spojrzenie Polaków na długowieczność. Między deklaracjami a codziennością" pokazuje, że czas wolny i regeneracja są dla Polaków jednym z najważniejszych życiowych priorytetów.

Jednocześnie wyniki raportu wskazują, że sama świadomość znaczenia odpoczynku nie wystarczy. Jeśli ponad połowa Polaków mimo wolnego czasu nadal czuje zmęczenie, problem dotyczy nie tylko sposobu, w jaki odpoczywamy, ale także tempa życia i warunków, w jakich funkcjonujemy.