Elektrociepłownia w Zabrzu odchodzi od węgla. Szykuje się duża inwestycja

Fortum rozpoczyna w Zabrzu modernizację elektrociepłowni. Węgiel ma być tam zastąpiony certyfikowaną biomasą, co przyczyni się do ograniczenia emisji CO₂ o 70%. Mieszkańcy miasta zyskają dzięki temu czystsze powietrze oraz – przekazuje Fortum – stabilne dostawy ciepła. Szacowana wartość projektu to około 85 mln euro. Podpisano umowy z trzema kluczowymi wykonawcami projektu.

Modernizacja elektrociepłowni w Zabrzu ma rozpocząć się już na wiosnę 2026 roku i zakończyć do 2027 roku. Celem jest zastąpienie węgla w miksie paliwowym certyfikowaną biomasą – zrębką drzewną – co zapewni mieszkańcom stabilne, niskoemisyjne i przewidywalne dostawy ciepła.

Modernizacja elektrociepłowni – co się zmieni? 

Projekt obejmuje:

• przebudowę kotła fluidalnego,
• budowę nowego układu podawania paliwa (mi.in. trzy dodatkowe wagi samochodowe, cztery stanowiska rozładunku biomasy, automatyczna stacja poboru próbek, trzy szczelne silosy na biomasę, nowe przenośniki biomasy).

Wybrano już wykonawców zadania. Czym zajmą się poszczególne firmy?

• Valmet – modernizacja kotła, która dostosuje go do spalania biomasy,

– Nasza dostawa obejmuje konwersję kotła CFB z nowym systemem podawania paliwa, systemami podawania addytywów ograniczającymi ryzyko korozji i zarastania. Rozumiemy, że każdy projekt, w którym łączymy nowe elementy kotła z istniejącymi, jest wyjątkowy i ma swoją specyfikę, ale dzięki naszej wiedzy i doświadczeniu jestem przekonany, że dostarczymy projekt na najwyższym poziomie, wspierając Fortum na drodze do dekarbonizacji – mówi Jouni Koskinen, Senior Manager, Rebuild & Conversion Technologies, Energy and Circularity w Valmet.

• Konsorcjum Raumaster/Mostostal Kraków – systemy rozładunku, magazynowania oraz podawania biomasy do kotła,

Zakres technologiczny projektu dostarcza partner konsorcjum Raumaster Oy, natomiast Mostostal Kraków jest odpowiedzialny za projekt architektoniczno-budowlany, projekty wykonawcze dla poszczególnych branż oraz prace budowlane.

– Mostostal Kraków, razem z Partnerem konsorcjum firmą Raumaster Oy, w ramach projektu dekarbonizacji elektrociepłowni w Zabrzu wykona w formule "pod klucz" modernizację układu zasilania paliwa. Zakres prac obejmuje kompleksową realizację – od projektu, dostawy maszyn, urządzeń, rurociągów, oprzyrządowania, po rozruch i uruchomienie instalacji przyjęcia, magazynowania i podawania biomasy. – mówi Sławomir Godek, Dyrektor Zespołu Kontraktów Mostostalu Kraków.

Czym zajmie się druga firma wchodząca w skład konsorcjum?

– Ponadto Raumaster dostarczy zaawansowane systemy przeciwpożarowe i urządzenia do pobierania próbek, aby zapewnić bezpieczną i niezawodną pracę podczas całego procesu obsługi paliwa. Dzięki wieloletniemu doświadczeniu i tysiącom udanych realizacji na całym świecie dostarczamy rozwiązania dostosowane do różnych rodzajów paliw, materiałów i wydajności – przekazuje Veera Einälä, Communications Coordinator Raumaster Oy.

• ILF – projektowanie, nadzór i integracja całego procesu modernizacji.

Firma ILF pełni rolę inżyniera kontraktu. Odpowiada za nadzór nad realizacją inwestycji, w tym bezpieczeństwo, jakość, harmonogram i budżet projektu.

– Jako Rozszerzony Inżynier Kontraktu odpowiadamy za przygotowanie zamiennego projektu budowlanego, kompleksowe zarządzanie projektem, koordynację dostawców, nadzór nad montażem, rozruch instalacji oraz uzyskanie niezbędnych pozwoleń. Jesteśmy przekonani, że wspólnie z Fortum osiągniemy cele środowiskowe wyznaczone dla tej inwestycji, ze szczególnym uwzględnieniem dekarbonizacji oraz redukcji emisji dwutlenku węgla – Joanna Madey, Dyrektor Biura Katowice ILF Polska.

Nowe paliwo – z węgla na biomasę

Fortum, jak przekonuj spółka, od lat odchodzi od paliw kopalnych na rzecz odnawialnych źródeł energii. Obecnie w elektrociepłowni w Zabrzu wykorzystywana jest mieszanka 60% węgla i 40% RDF.  Po modernizacji, węgiel zostanie zastąpiony certyfikowaną biomasą leśną od lokalnych dostawców – głównie zrębką drzewną. Dzięki temu emisje CO₂ zmniejszą się o około 70%. Spalanie paliw będzie monitorowane na bieżąco, co zapewni spełnienie norm środowiskowych.

Logistyka i magazynowanie biomasy

Po modernizacji elektrociepłownia w Zabrzu rokrocznie zużyje do ok. 330 000 ton biomasy leśnej pochodzącej z lokalnego i krajowego rynku. Będzie ona przechowywana w trzech szczelnych silosach, co wyeliminuje emisję zapachów i zapewni bezpieczeństwo sanitarne.

Korzyści dla mieszkańców i doświadczenie Fortum

Fortum – informują przedstawiciele spółki – wykorzystuje biomasę od dawna. Zakład w Częstochowie korzysta z niej już 15 lat. Modernizacja w Zabrzu to kontynuacja sprawdzonego kierunku oraz zwiększenie udziału dobrze znanego paliwa.

Projekt odpowiada na potrzeby:

• zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego,

• zapewnienie statusu efektywnego systemu energetycznego, co pozwoli na podłączanie nowych odbiorców ciepła,

• ograniczenia emisji CO₂,

• przeciwdziałania wzrostom cen ciepła w przyszłości.

Dzięki wykorzystaniu biomasy, Fortum utrzymuje jedne z najniższych cen ciepła w kraju – a inwestycja w technologię bez węglową pozwoli ten trend utrzymać. Jednocześnie mieszkańcy Zabrza zyskają czystsze powietrze i wyższą jakość życia.

Dekarbonizacja w Polsce

Transformacja ciepłownictwa to jedno z najważniejszych wyzwań sektora energetycznego w Polsce. Od 2021 roku Fortum realizuje program odejścia od węgla w swoich jednostkach w kraju. Obecnie w Polsce trwają dwa duże projekty: dekarbonizacja elektrociepłowni w Częstochowie oraz rozpoczęty proces dekarbonizacji w Zabrzu.

– W Fortum dużą wagę przykładamy do tego, by nasze inwestycje były nie tylko zgodne z kierunkami polityki klimatycznej, ale też realnie odpowiadały na potrzeby lokalnych społeczności. W Zabrzu naszym celem jest czystsze powietrze, przewidywalne koszty ogrzewania i wysoka jakość życia dla mieszkańców – mówi Kamila Zybura-Pluta, dyrektor ds. realizacji inwestycji Fortum. – Dziękuję zespołowi projektowemu i wykonawcom za zaangażowanie w projekt na rzecz czystszego jutra – dodaje.