Koniec sekundy przestępnej? Rewolucja w odmierzaniu czasu?

Międzynarodowe Biuro Miar i Wag głosuje 15 października nad zniesieniem sekundy przestępnej. Eksperci ostrzegają, że brak zmian może wywołać chaos w systemach cyfrowych, szczególnie jeśli konieczne okaże się wprowadzenie sekundy ujemnej.

Głosowanie w sprawie sekundy przestępnej już 15 października

Międzynarodowe Biuro Miar i Wag (BIPM) zbiera się 15 października, by zagłosować nad likwidacją sekundy przestępnej. To dodatkowa sekunda wstawiana do uniwersalnego czasu koordynowanego (UTC), której zadaniem jest wyrównanie różnicy między czasem mierzonym przez zegary atomowe a rzeczywistym obrotem Ziemi wokół własnej osi.

Prędkość obrotu Ziemi nie jest stała. Wpływają na nią siły pływowe Księżyca i Słońca, procesy zachodzące we wnętrzu planety, a także zmiany w rozmieszczeniu wody i lodu na jej powierzchni. Zegary atomowe mierzą czas z niezwykłą precyzją, przez co obie skale czasowe stopniowo się rozchodzą. Ustalono, że UTC nie może różnić się od czasu astronomicznego o więcej niż 0,9 sekundy. Po przekroczeniu tego limitu wprowadzana jest sekunda przestępna.

27 sekund przestępnych od 1972 roku

Od czasu wprowadzenia systemu w 1972 roku sekunda przestępna została dodana 27 razy. Ostatni raz miało to miejsce w 2016 roku, kiedy 30 czerwca lub 31 grudnia zegary mogły wskazać godzinę 23:59:60. Dla większości ludzi takie zdarzenie przechodzi niezauważone, w odróżnieniu od roku przestępnego, który co cztery lata dodaje dzień do lutego.

Ryzyko ujemnej sekundy i chaos w systemach cyfrowych

Od 2015 roku obrót Ziemi przyspiesza, co oznacza, że zamiast dodatkowej sekundy może być wkrótce potrzebna sekunda ujemna. To scenariusz, który budzi poważne obawy wśród specjalistów. Szwajcarski Federalny Urząd Meteorologii (METAS), odpowiedzialny za oficjalny czas w Szwajcarii, ostrzega, że reakcje systemów sprzętowych i programowych nieprzygotowanych na taki wariant są potencjalnie nieprzewidywalne. Skutki mogłyby dotknąć sieci telekomunikacyjne, komputerowe, infrastrukturę rynków finansowych oraz zastosowania przemysłowe wymagające precyzyjnej synchronizacji czasu.

Zniesienie sekundy przestępnej już w 2027 roku?

BIPM planował wcześniej rezygnację z sekundy przestępnej do 2035 roku. Teraz rozważane jest przyspieszenie tej decyzji na maj 2027 roku. Trwają poszukiwania nowych rozwiązań. Jedna z propozycji zakłada dopuszczenie odchylenia między UTC a czasem astronomicznym wynoszącego do 3600 sekund, czyli pełnej godziny. Takie podejście pozwoliłoby zsumować wszystkie przyszłe korekty w jednej zmianie i odsunąć problem o kilka tysięcy lat, pozostawiając jego ostateczne rozwiązanie przyszłym pokoleniom.

Jak podsumowuje METAS, dla zdecydowanej większości społeczeństwa zastąpienie sekundy przestępnej godziną przestępną przeszłoby zupełnie niezauważone.