Literacka Nagroda Nobla 2025 przyznana

Autor: w dniu 2025-10-09

Znamy już laureata Literackiej Nagrody Nobla 2025. W tym roku wyróżnienie trafiło do węgierskiego pisarza László Krasznahorkaia. Ogłoszenie wyników nastąpiło tuż po godzinie 13 czasu polskiego w Sztokholmie. Jak przekazała Królewska Szwedzka Akademia Nauk, autor został uhonorowany "za jego fascynującą i wizjonerską twórczość, która w obliczu apokaliptycznego terroru potwierdza siłę sztuki".

Literacka Nagroda Nobla 2025 – znamy laureata

 Proza Krasznahorkaia znana jest z gęstych, filozoficznych opisów i wizji upadającego świata. Polscy czytelnicy kojarzą go m.in. z powieści Szatańskie tango i Melancholia sprzeciwu. W 2011 roku w Polsce ukazała się jego książka Wojna i wojna, a jeszcze w tym roku wydawnictwo Czarne planuje premierę powieści A świat trwa, która była nominowana do Międzynarodowego Bookera. Na podstawie jego twórczości powstały filmy w reżyserii Béli Tarra, przyjaciela pisarza.

Nagroda Nobla w dziedzinie literatury ma już 124-letnią tradycję. Od 1901 roku przyznano ją ponad setce autorów, z czego 103 wyróżnienia trafiły do mężczyzn. Najmłodszym laureatem pozostaje Rudyard Kipling, który w 1907 roku otrzymał nagrodę mając zaledwie 41 lat.

Kogo doceniono w przeszłości?

W gronie polskich noblistów znajdują się Henryk Sienkiewicz (1905), Władysław Reymont (1924), Czesław Miłosz (1980), Wisława Szymborska (1996) oraz Olga Tokarczuk (2018). Każdy laureat otrzymuje złoty medal, dyplom i nagrodę pieniężną, która od 2023 roku wynosi 11 milionów koron szwedzkich, czyli ponad 4 miliony złotych.

W przeciwieństwie do Nagrody Bookera, przyznawanej za pojedynczą książkę, Nobel z literatury zazwyczaj honoruje całokształt dorobku pisarza. W historii wyróżniono jedynie 18 kobiet, a od czasu wygranej Tokarczuk Akademia Szwedzka stara się zachować naprzemienność między płciami laureatów.

Fot. pixabay

Rok temu nagrodę otrzymała Han Kang z Korei Południowej — pierwsza osoba z tego kraju wyróżniona Noblem literackim. Jury doceniło jej "intensywną prozę poetycką, która mierzy się z historycznymi traumami i obnaża kruchość ludzkiego życia". Dwa lata wcześniej medal odebrał Norweg Jon Fosse, autor minimalistycznych dramatów i prozy, którego twórczość "daje wyraz niewysłowionemu".

Tegoroczny wybór Krasznahorkaia pokazuje, że Akademia nadal docenia autorów idących własną drogą, eksperymentujących z językiem i formą, a jednocześnie wrażliwych na duchowy wymiar literatury.

Źródło: Media