Schemat 4U!: UWAŻAJ – UCIEKAJ – UKRYJ SIĘ – UDAREMNIJ ATAK
Autor: Alicja Bajer w dniu 2026-10-13
Ministerstwo Edukacji Narodowej, we współpracy z służbami i resortami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo, opracowało wytyczne dla nauczycieli na wypadek pojawienia się w szkole osoby z niebezpiecznym narzędziem lub przedmiotem. Materiał trafił do wszystkich szkół w Polsce.
Wytyczne dla nauczycieli na wypadek zagrożenia w szkole
Ministerstwo Edukacji Narodowej i Ośrodek Rozwoju Edukacji opublikowały materiał instruktażowy dla nauczycieli dotyczący postępowania w sytuacji zagrożenia w szkole. Dokument powstał we współpracy z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwem Obrony Narodowej oraz Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Materiał trafił do wszystkich szkół w Polsce.
Opracowanie dotyczy sytuacji, w której na terenie szkoły pojawia się osoba z niebezpiecznym narzędziem lub przedmiotem. Autorzy podkreślają, że priorytetem jest ochrona życia i zdrowia uczniów oraz nauczycieli. Rolą nauczyciela jest zapewnienie bezpieczeństwa i wezwanie pomocy, a nie samodzielne obezwładnianie osoby stanowiącej zagrożenie.
Schemat 4U! – cztery opcje działania
Kluczowym elementem wytycznych jest schemat 4U!: UWAŻAJ – UCIEKAJ – UKRYJ SIĘ – UDAREMNIJ ATAK. Ministerstwo zaznacza, że nie jest to sztywna kolejność kroków, lecz zestaw opcji, spośród których nauczyciel wybiera działanie odpowiednie do konkretnej sytuacji.
Jeśli istnieje możliwość bezpiecznego opuszczenia budynku z uczniami, nauczyciel powinien to zrobić. Gdy ewakuacja nie jest możliwa, należy zabezpieczyć uczniów w sali. Udaremnienie ataku traktowane jest wyłącznie jako ostateczność – gdy nie ma żadnej innej możliwości działania – a nie jako obowiązek konfrontacji ze sprawcą.
Czego unikać w sytuacji zagrożenia
Materiał wskazuje konkretne zachowania, których należy unikać, aby nie zwiększać ryzyka i nie wywoływać paniki. Wśród nich wymieniono próby odebrania niebezpiecznego przedmiotu napastnikowi oraz wysyłanie uczniów w celu sprawdzenia sytuacji w innych częściach budynku.
Powiadamianie służb i współpraca na miejscu zdarzenia
Opracowanie zawiera szczegółowe zasady powiadamiania dyrektora szkoły oraz zgłaszania zagrożenia pod numer alarmowy 112. Wskazano, jakie informacje należy przekazać operatorowi. Materiał opisuje również zasady współpracy ze służbami po ich przybyciu na miejsce zdarzenia.
Działania po zakończeniu zagrożenia
Osobna część dokumentu poświęcona jest postępowaniu po ustaniu zagrożenia. Obejmuje sprawdzenie bezpieczeństwa uczniów, przekazywanie wyłącznie zweryfikowanych informacji oraz obserwowanie reakcji stresowych. Wytyczne zalecają zapewnienie kontaktu z pedagogiem, psychologiem lub innym specjalistą – nie tylko uczniom, ale również pracownikom szkoły, jeśli tego potrzebują.
Dokument dostępny jest na portalu gov.pl w formie pliku PDF – TUTAJ.
fot.: gov.pl