Słowo Roku 2025. Podjęto decyzję

Rok 2025 w polszczyźnie można streścić jednym wyrazem. Zdaniem kapituły plebiscytu Słowo Roku najlepiej oddaje go "dron". To właśnie to słowo zwyciężyło w konkursie organizowanym przez Instytut Języka Polskiego Uniwersytetu Warszawskiego oraz Fundację Języka Polskiego, wyprzedzając "weto" i "kosmos".

Decyzję podjęła 15-osobowa kapituła złożona z językoznawców oraz dziennikarzy zajmujących się językiem. Oceniali oni nie tylko częstotliwość występowania słów w mediach, ale też ich znaczenie społeczne i kulturowe.

Finałowa trójka i medialny kontekst

"Dron" znalazł się wcześniej na liście 21 słów i wyrażeń, które w 2025 roku wyraźnie częściej pojawiały się w polskich mediach niż w latach wcześniejszych. Wśród nominowanych były też takie hasła jak "astronauta", "mieszkanie", "rozejm", "sąd" czy "głosy".

Jak podkreślają organizatorzy, tegoroczny wybór pokazuje, jak silnie język reaguje na zmiany technologiczne, konflikty międzynarodowe i wydarzenia społeczne. Słowa szybko wychodzą poza wąskie konteksty i zaczynają funkcjonować w codziennych rozmowach.

Głos internautów: inna kolejność

Plebiscyt miał także otwartą formułę. Do końca 2025 roku każdy mógł zgłosić własną propozycję lub oddać głos w internetowym głosowaniu. W tym zestawieniu zwyciężył "kosmos", drugie miejsce zajął "dron", a trzecie "weto". Wyniki ogłoszono 8 stycznia.

Kapituła wskazała te same trzy słowa, ale ustawiła je w innej kolejności. Dla ekspertów najważniejszy okazał się "dron", przed "wetem" i "kosmosem".

Dlaczego właśnie te słowa

Językoznawcy z Uniwersytetu Warszawskiego zwracają uwagę, że popularność słów "kosmos" i "kosmiczny" wiązała się głównie z udziałem dr. Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego w misji na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Z kolei "dron" coraz częściej pojawiał się w kontekście wojny w Ukrainie oraz incydentów związanych z naruszeniami polskiej przestrzeni powietrznej.

Eksperci podkreślają też, że "dron" nie jest modą jednego sezonu. Jeszcze kilka lat temu kojarzył się głównie z zabawką albo cywilnym urządzeniem do filmowania, dziś ma zupełnie inny ciężar znaczeniowy.

Młodzież wybiera inaczej

Jak co roku spore emocje wzbudził osobny plebiscyt na Młodzieżowe Słowo Roku. W 2025 roku zwyciężyły formy "szpont" i "szponcić", używane zarówno w znaczeniu kombinowania, jak i spontanicznego działania. Drugie miejsce przypadło memicznemu "67", a trzecie ironicznie używanemu "OKPA".

Co ciekawe, podobne językowe tropy pojawiły się także poza Polską. W Niemczech wygrało hasło "das Crazy", a w Austrii również "67".

Jubileuszowa edycja plebiscytu

Plebiscyt Słowo Roku organizowany jest nieprzerwanie od 2011 roku. Edycja za 2025 rok była piętnastą w historii konkursu. W poprzednich latach zwyciężały m.in. "prezydencja", "klimat" oraz "sztuczna inteligencja".

Tegoroczny werdykt tylko potwierdza, że język potrafi szybciej niż analizy opisać to, co naprawdę definiuje dany czas.

Źródło: media