Spłonął cenny zabytek. Pożar gasiło ponad 100 strażaków
Autor: Andrzej Zazgórnik w dniu 2026-08-17
W nocy z 15 na 16 sierpnia 2026 roku pożar zniszczył drewniany kościół pw. św. Mikołaja z 1667 roku w Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku. W akcji gaśniczej uczestniczyło blisko 140 strażaków. Przyczyny zdarzenia bada policja.
Pożar w sanockim skansenie – kościół z XVII wieku doszczętnie zniszczony
W nocy z 15 na 16 sierpnia 2026 roku w Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku wybuchł pożar, który doszczętnie strawił drewniany kościół pw. św. Mikołaja – jeden z najcenniejszych obiektów tej placówki i jeden z najważniejszych drewnianych zabytków sakralnych w Polsce. Zniszczeniu uległy również zabytkowa stodoła oraz XIX-wieczna chałupa z Niebocka.
Zgłoszenie o pożarze wpłynęło od ochrony obiektu tuż po godzinie pierwszej w nocy. Jak relacjonował starszy kapitan Paweł Giba, oficer prasowy Państwowej Straży Pożarnej w Sanoku, gdy na miejscu pojawiły się pierwsze zastępy, ogień obejmował już cały budynek kościoła i zagrażał około dziesięciu drewnianym obiektom w promieniu pięćdziesięciu metrów. W akcji gaśniczej wzięło udział blisko 140 strażaków z 27 zastępów. Priorytetem stało się utworzenie kurtyny wodnej chroniącej sąsiednią zabudowę galicyjskiego rynku.
Historia kościoła pw. św. Mikołaja – zabytek z 1667 roku
Kościół pw. św. Mikołaja został wzniesiony w Bączalu Dolnym w 1667 roku, w tradycyjnym układzie późnogotyckim, bez użycia współczesnych technologii budowlanych. Przetrwał zabory i dwie wojny światowe. W latach 70. XX wieku trafił do sanockiego muzeum, gdzie stał się jednym z jego najważniejszych eksponatów.
Wraz z budynkiem przepadło jego historyczne wyposażenie: misternie rzeźbione ołtarze, obrazy oraz organy, które – jak podkreślają źródła – były starsze niż sam kościół i przez dziesięciolecia służyły podczas muzealnych obchodów Niedzieli Palmowej. W zgliszczach ocalał jedynie drewniany krzyż stojący przed wejściem do świątyni.
Reakcja dyrekcji muzeum i śledztwo w sprawie przyczyn pożaru
Dyrektor Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku, Marcin Krowiak, nazwał stratę niepowetowaną. W rozmowie z portalem TVN24 przyznał, że trudno mu wytłumaczyć, dlaczego drewniany krzyż ocalał mimo ekstremalnej temperatury, która stopiła wyposażenie wnętrza i spaliła liście na drzewach rosnących kilkanaście metrów dalej. Pracownicy skansenu traktują ocalenie krzyża jako symboliczny bodziec do odbudowy.
Przyczyny pożaru wyjaśnia policja. Aspirant sztabowy Anna Oleniacz z Komendy Powiatowej Policji w Sanoku poinformowała, że zebrany materiał dowodowy posłuży do wyjaśnienia okoliczności zdarzenia. W oględzinach uczestniczy biegły z zakresu pożarnictwa.
Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku pozostaje zamknięte dla turystów do odwołania. To drugi tak poważny pożar w historii placówki – poprzedni miał miejsce w 1994 roku.
Sanocki skansen – jedno z największych muzeów na wolnym powietrzu w Europie
Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku należy do najważniejszych i największych skansenów w Europie. Gromadzi obiekty reprezentujące wielokulturowe dziedzictwo Karpat, w tym łemkowskie i bojkowskie cerkwie. Zniszczenie kościoła pw. św. Mikołaja jest stratą zarówno dla polskiego, jak i regionalnego dziedzictwa kulturowego.
Zdjęcie wyróżniające: mł. bryg. Krzysztof Adamczyk/Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Sanoku