Trzej bohaterowie piekarskiego harcerstwa. Ich historia wciąż porusza

Autor: w dniu 2026-11-18

18 listopada to jedna z najważniejszych dat w historii piekarskiego harcerstwa. Tego dnia mieszkańcy miasta wracają pamięcią do tragicznych wydarzeń z 1941 roku i oddają hołd trzem młodym ludziom, którzy za działalność konspiracyjną zapłacili najwyższą cenę. Hubert Hatko, Józef Hadaś i Teodor Toma – patroni piekarskiego hufca ZHP – zostali straceni przez hitlerowskich okupantów.

W tym roku pamięć bohaterów uczczono przy ich grobie w Parku Trzech Bohaterów. Pamiątkową wiązankę kwiatów w imieniu prezydent Piekar Śląskich Sławy Umińskiej-Kajdan oraz Rady Miasta złożył Daniel Pliszka, wiceprzewodniczący Rady Miasta.

Aresztowania i tragiczny finał działalności konspiracyjnej

Historia trzech harcerzy jest częścią dramatycznych dziejów Piekar Śląskich z okresu II wojny światowej. Mężczyźni angażowali się w działalność polskiego ruchu oporu, a Hubert Hatko kierował tajną organizacją harcerską. W październiku 1941 roku Gestapo przeprowadziło falę aresztowań, obejmującą również osoby związane z konspiracją w Piekarach i okolicy.

18 listopada 1941 roku Hubert Hatko, Józef Hadaś i Teodor Toma zostali publicznie straceni w Brzozowicach-Kamieniu. Okupanci zmusili do przyglądania się egzekucji także innych więźniów i mieszkańców. Jak wynika z historycznych opracowań, egzekucja odbyła się na terenie Piekar Śląskich, w miejscu które dziś upamiętnia Park Trzech Bohaterów. To właśnie tam znajdują się drzewa związane z tragiczną historią tych wydarzeń.

Hubert Hatko – harcerz i organizator podziemia

Hubert Hatko urodził się w 1919 roku w Gliwicach. Był synem Hipolita, uczestnika trzech Powstań Śląskich. Po ukończeniu gimnazjum zaangażował się w działalność harcerską. Dał się poznać jako dobry organizator i oddany społecznik, a z czasem stanął na czele tajnej organizacji harcerskiej. Jego młodość przypadła na czas walki o polskość, wolność i godność. Zginął, mając zaledwie 22 lata.

fot.: Facebook Miasto Piekary Śląskie

Józef Hadaś – zdolny uczeń i konspirator

Józef Hadaś przyszedł na świat w 1923 roku w Kamieniu. Szkołę podstawową ukończył w Brzezinach, a później kontynuował naukę w Śląskich Zakładach Technicznych w Chorzowie. Wyróżniał się zdolnościami matematycznymi, był również świetnym pływakiem i gimnastykiem. W działalność konspiracyjną wniósł wiele własnej inicjatywy. W jego mieszkaniu powstawały artykuły do podziemnego czasopisma "Społem". W chwili śmierci miał zaledwie 18 lat.

fot.: Facebook Miasto Piekary Śląskie

Teodor Toma – górnik, który nie wyrzekł się polskości

Teodor Toma urodził się w 1909 roku w Kamieniu. Po ukończeniu szkoły podstawowej uczył się w Chorzowie, jednak trudna sytuacja materialna rodziny nie pozwoliła mu ukończyć szkoły handlowej. Podjął więc pracę jako górnik w kopalni Andaluzja. Pochodził z rodziny znanej z przywiązania do polskości i zaangażował się w działalność tajnej organizacji. Wierność swoim przekonaniom przypłacił życiem. Miał 32 lata.

fot.: Facebook Miasto Piekary Śląskie

Pamięć o Hubercie Hatce, Józefie Hadasiu i Teodorze Tomie pozostaje ważną częścią lokalnej historii. Ich imiona nosi piekarski hufiec ZHP, a miejsce egzekucji przypomina kolejnym pokoleniom o odwadze, patriotyzmie i cenie, jaką mieszkańcy regionu płacili za działalność na rzecz wolnej Polski.

fot.: Facebook Miasto Piekary Śląskie