Zabytkowy dworzec kolejowy w katowickiej Dąbrówce Małej może wreszcie doczekać się gruntownej przemiany. Po wieloletnim sporze z PKP miasto przygotowuje się do przejęcia niszczejącego budynku. W jego wnętrzach ma powstać centrum kultury i integracji mieszkańców. Realizacja planów zależy jednak od przyznania unijnego dofinansowania.

Zabytkowy dworzec w Katowicach doczeka się rewitalizacji. Miasto przejmie niszczejący budynek

Po latach niepewności pojawiła się szansa na uratowanie zabytkowego dworca kolejowego w katowickiej Dąbrówce Małej. Miasto jest coraz bliżej przejęcia nieruchomości od PKP, a w przyszłości chce urządzić w niej centrum kultury i sąsiedzkiej integracji. Projekt zakłada zachowanie historycznego charakteru budynku, ale także wprowadzenie nowoczesnych i ekologicznych rozwiązań. Realizacja inwestycji będzie jednak uzależniona od pozyskania unijnego dofinansowania.

Dworzec w Dąbrówce Małej wreszcie ma szansę odzyskać dawny blask

Przez wiele lat zabytkowy obiekt przy al. Niepodległości 2 niszczał, a jego przyszłość pozostawała niepewna. Przeszkodą w rozpoczęciu rewitalizacji były przede wszystkim kwestie własnościowe i spór pomiędzy Katowicami a PKP S.A. Sytuacja zaczęła się zmieniać po rozstrzygnięciu sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. 22 października 2026 roku sąd umorzył postępowanie, a spółka kolejowa zadeklarowała gotowość przekazania nieruchomości miastu. Katowice uzyskały nieodpłatnie działki, na których znajduje się budynek, już w 2021 roku. Wokół decyzji wojewody trwał jednak spór z PKP. Teraz pojawiła się możliwość zakończenia wieloletniego impasu.

Chcemy nadać historycznemu dworcowi nową rolę w życiu lokalnej społeczności. Planujemy stworzyć przestrzeń, która będzie służyła mieszkańcom Dąbrówki Małej, sprzyjała integracji i odpowiadała na potrzeby różnych grup społecznych – to główne założenie projektu pod nazwą "Przystanek Spotkań Dąbrówka Mała" – zapowiada Marcin Krupa, prezydent Katowic.

Jak poinformował samorządowiec, miasto złożyło już wniosek o unijne wsparcie finansowe. Dokument jest obecnie rozpatrywany.

"Przystanek Spotkań Dąbrówka Mała" ma służyć mieszkańcom

Odzyskany budynek ma stać się czymś więcej niż tylko odnowionym zabytkiem. Władze Katowic chcą stworzyć w nim lokalny ośrodek, w którym mieszkańcy będą mogli rozwijać zainteresowania, uczestniczyć w wydarzeniach i nawiązywać sąsiedzkie relacje. W programie "Przystanku Spotkań Dąbrówka Mała" przewidziano między innymi warsztaty, zajęcia edukacyjne, językowe i artystyczne. Planowane są również seanse filmowe, kameralne koncerty, wystawy oraz spotkania autorskie. Osobną ofertę przygotowano z myślą o seniorach. Nowa placówka ma także ułatwić dostęp do infrastruktury bibliotecznej i poszerzyć możliwości spędzania czasu przez młodzież. Założenia projektu wynikają z potrzeb wskazanych przez mieszkańców podczas konsultacji społecznych oraz zapisów Gminnego Programu Rewitalizacji Miasta Katowice.

To ważny moment dla mieszkańców Dąbrówki Małej, którzy w trakcie konsultacji społecznych podkreślali, że brakuje im miejsca spotkań i integracji. Przejęcie budynku dawnego dworca to pierwszy krok do tego, by takie miejsce stworzyć – podkreśla Marcin Krupa.

Historyczna architektura połączona z nowoczesnymi rozwiązaniami

Planowana przebudowa ma pozwolić zachować zabytkowy charakter dawnego dworca, jednocześnie dostosowując go do współczesnych potrzeb. Projekt przewiduje odtworzenie pierwotnego wyglądu elewacji oraz wprowadzenie nowych elementów architektonicznych. Wśród zaplanowanych zmian znalazły się między innymi szklana nadbudowa nad jedną z części budynku oraz dobudowanie segmentu technicznego. Obiekt ma przejść kompleksową termomodernizację. Przewidziano również montaż paneli fotowoltaicznych, które będą częściowo pokrywać zapotrzebowanie energetyczne placówki. Zmieni się także przestrzeń wokół dawnego dworca. Powstanie tam zielona strefa rekreacyjna oraz parking. Zabytkowa fasada zostanie dodatkowo wyeksponowana dzięki iluminacji świetlnej. Ze względu na historyczną wartość nieruchomości wszystkie roboty będą prowadzone pod nadzorem konserwatora zabytków.

Kiedy ruszy remont dworca w Dąbrówce Małej?

Na konkretny termin rozpoczęcia prac trzeba jeszcze poczekać. Katowice ubiegają się o dofinansowanie przedsięwzięcia w ramach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021–2027. Wniosek pozostaje w trakcie procedowania, a uzyskanie unijnego wsparcia będzie jednym z warunków realizacji inwestycji. Na razie nie podano harmonogramu przebudowy ani daty, w której "Przystanek Spotkań Dąbrówka Mała" mógłby przyjąć pierwszych gości.

Ponad 130 lat historii dawnego dworca kolejowego

Budynek w Dąbrówce Małej jest związany z historią kolei w tej części Katowic od końca XIX wieku. Charakterystyczny ceglany obiekt powstał w stylu historyzmu i początkowo pełnił funkcję dworca obsługującego ruch pasażerski. Stacja znajdowała się na trasie łączącej Katowice z Siemianowicami Śląskimi, Chorzowem i Bytomiem. Pociągi pasażerskie przestały jednak zatrzymywać się tam w 1968 roku. Powodem były szkody górnicze występujące na trasie. Do dziś kursują nią składy towarowe. Budynek zaczął wyraźnie podupadać w latach 90. Podejmowano próby zagospodarowania jego pomieszczeń, między innymi na cele mieszkalne. Przez pewien czas mieścił się tam również teatr. W 1997 roku swoją siedzibę znalazł w nim "Teatr Gry i Ludzie", prowadzony przez niezależną grupę artystyczną. Z powodu pogarszającego się stanu technicznego obiektu teatr musiał jednak opuścić budynek w 2023 roku. Działalność kontynuuje obecnie przy ulicy Gliwickiej 120. Pamiątką po tamtym okresie są charakterystyczne malunki zwierząt widoczne w zamurowanych oknach dawnego dworca. Sam budynek, położony przy al. Niepodległości 2, figuruje w gminnej ewidencji zabytków, a od 2019 roku również w wojewódzkiej.