Zaćmienie Słońca i noc spadających gwiazd. Kiedy i gdzie?

Dlaczego zaćmienie Słońca i noc spadających gwiazd są tak ekscytujące? Ponieważ w tym roku wszystko dzieje się w ten sam dzień i rozpoczyna się późnym popołudniem. Ten niezwykle atrakcyjny spektakl na niebie będzie można zacząć obserwować – 12 sierpnia od 19:18, a kulminacja nastąpi o 20:05. W szczytowym momencie Księżyc przesłoni około 80 proc. tarczy słonecznej. Po zmroku na niebie pojawi się kolejne wyjątkowe zjawisko – maksimum aktywności roju Perseidów, jednego z najbardziej efektownych rojów meteorów, potocznie nazywanych "spadającymi gwiazdami".

Czym jest całkowite zaćmienie Słońca?

Zaćmienie Słońca powstaje, gdy Księżyc ustawia się dokładnie pomiędzy Ziemią a Słońcem. Zjawisko zachodzi wyłącznie podczas nowiu – fazy, w której tarcza Księżyca jest niemal całkowicie niewidoczna z Ziemi. Naukowcy są w stanie przewidzieć zaćmienia z dokładnością co do sekundy.

Szczególną ciekawostką jest fakt, że Księżyc jest 400 razy mniejszy od Słońca, ale jednocześnie znajduje się 400 razy bliżej Ziemi. Sprawia to, że oba ciała niebieskie wyglądają z powierzchni naszej planety na niemal identycznej wielkości – choć jest to złudzenie optyczne.

Astronomia wyróżnia kilka rodzajów zaćmień Słońca. Najbardziej spektakularne jest zaćmienie całkowite, podczas którego tarcza słoneczna jest w pełni przesłonięta. Częściej spotykane jest zaćmienie obrączkowe, gdy wokół Księżyca widoczny jest jasny pierścień Słońca. Na jednym obszarze całkowite zaćmienie Słońca pojawia się statystycznie raz na 370 lat.

Gdzie będzie można zobaczyć całkowite zaćmienie Słońca?

Odpowiadając na powyższe pytanie – tylko z terenów Portugalii, Hiszpanii i Grenlandii. Organizatorzy i miłośnicy astronomii ostrzegają jednak, że w miejscach obserwacji spodziewane są tłumy turystów.

A w Piekarach Śląskich?

Przed mieszkańcami kolejna odsłona Piekarskiej Nocy Spadających Gwiazd. W środę, 12 sierpnia 2026 roku, od godziny 19:00 na Kopcu Wyzwolenia będzie można wspólnie obserwować maksimum roju Perseidów oraz częściowe zaćmienie Słońca. Na uczestników czeka bogaty program, obejmujący m.in. bezpłatne mobilne planetarium, spotkania z popularyzatorami nauki, pokazy artystyczne, strefę gastronomiczną oraz konkursy z nagrodami. Organizatorzy zachęcają, aby zabrać ze sobą koc, latarkę i okulary przeznaczone do bezpiecznej obserwacji Słońca.

Mówi o tym także Radna Natalia Ciupińska-Szoska, Przewodnicząca Komisji Edukacji, Kultury i Sportu w Piekarach Śląskich:

Przed uczestnikami także spotkania z pasjonatami nauki. O tajemnicach Wszechświata opowiedzą dr Jacek Czakański – fizyk jądrowy, wykładowca Uniwersytetu Śląskiego oraz pracownik Planetarium Śląskiego Parku Nauki w Chorzowie, a także Łukasz Szwej – dziennikarz Radia Katowice, dwukrotny finalista konkursu POP Science i autor popularnonaukowego podcastu "Nie z tej Ziemi. Poznaj świat nauki!".

Podczas wydarzenia nie zabraknie także przedstawicieli śląskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii. Przygotują oni teleskopy do wspólnych obserwacji i pomogą uczestnikom odnaleźć na nocnym niebie planety Układu Słonecznego oraz inne ciekawe obiekty astronomiczne.