Zakaz pracy w upale od 2027 roku – nowe przepisy BHP. Limity temperatur i obowiązki pracodawców

Od 1 stycznia 2027 roku pracodawcy mają być zobowiązani do wstrzymania pracy, gdy temperatura w pomieszczeniu przekroczy 35 stopni Celsjusza. Rząd pracuje nad nowelizacją przepisów BHP, która po raz pierwszy wyznaczy górną granicę temperatury dopuszczalnej w miejscu pracy.

Nowe przepisy BHP od 2027 roku – zakaz pracy w upale

Rząd planuje wprowadzenie od 1 stycznia 2027 roku nowych przepisów zobowiązujących pracodawców do ochrony pracowników przed skutkami wysokich temperatur. Podstawą jest projekt nowelizacji rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, opublikowany w Rządowym Centrum Legislacji w grudniu 2024 roku.

Zmiany obejmą wszystkich pracodawców, w tym jednostki samorządu terytorialnego. Obecnie obowiązujące przepisy Kodeksu pracy nie wyznaczają górnej granicy temperatury w miejscu pracy, co oznacza, że pracodawca nie ma obowiązku wstrzymania pracy nawet podczas ekstremalnych upałów.

Kiedy praca zostanie wstrzymana – konkretne limity temperatur

Projekt rozporządzenia wprowadza precyzyjne progi temperaturowe. Praca w pomieszczeniach będzie musiała zostać wstrzymana po przekroczeniu 35 stopni Celsjusza. W przypadku ciężkiej pracy fizycznej na otwartej przestrzeni – gdy efektywny wydatek energetyczny przekracza 1500 kcal na zmianę u mężczyzn i 1000 kcal u kobiet – limit wyniesie 32 stopnie Celsjusza.

Nowe przepisy przewidują również wcześniejszy próg interwencji. Gdy temperatura w pomieszczeniu przekroczy 28 stopni Celsjusza, a przy pracach z wysiłkiem fizycznym 25 stopni, pracodawca będzie zobowiązany do wdrożenia rozwiązań technicznych obniżających temperaturę. Jeśli nie będzie to możliwe, konieczne stanie się zastosowanie rozwiązań organizacyjnych. Przy pracy na zewnątrz obowiązek ten pojawi się już od 25 stopni Celsjusza.

Jakie działania będą mogli podjąć pracodawcy

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wskazuje na szereg przykładowych rozwiązań organizacyjnych dopuszczalnych przy podwyższonej temperaturze. Należą do nich dodatkowe przerwy w pracy, praca zmianowa, zapewnienie odpoczynku w klimatyzowanym pomieszczeniu lub zacienionym miejscu przy pracy na zewnątrz, a także zmniejszenie obciążenia fizycznego w godzinach najwyższych temperatur.

Wśród rozwiązań technicznych projekt wymienia montaż klimatyzacji i wentylacji, instalację rolet wewnętrznych i zewnętrznych żaluzji przeciwsłonecznych, stosowanie odblaskowych lub pochłaniających ciepło osłon oraz umieszczanie stanowisk pracy z dala od bezpośredniego światła słonecznego. Pracodawcy będą mogli również korzystać z urządzeń ograniczających wysiłek fizyczny, takich jak dźwigi czy wózki widłowe.

Resort podkreśla, że wysokie temperatury mogą powodować omdlenia, udary cieplne, odwodnienie, nasilenie chorób układu sercowo-naczyniowego i nerek, a także problemy z koncentracją prowadzące do wypadków przy pracy.

Wyjątki od nowych przepisów

Projekt przewiduje wyjątki od obowiązku zapewnienia maksymalnej dopuszczalnej temperatury. Obejmują one pracowników jednostek gospodarki komunalnej, zakładów opieki zdrowotnej i innych placówek służby zdrowia zapewniających całodobowe świadczenia, jednostek organizacyjnych pomocy społecznej oraz pieczy zastępczej zapewniających całodobową opiekę, a także zakładów prowadzących działalność w zakresie kultury, oświaty, turystyki i wypoczynku.

Stan prac legislacyjnych

Od blisko roku w Rządowym Centrum Legislacji nie odnotowano postępów w procesie legislacyjnym dotyczącym tego rozporządzenia. Mimo to planowany termin wejścia w życie przepisów pozostaje niezmieniony – jest to 1 stycznia 2027 roku.