Depo powołuje komisję. Częstochowa rusza z własnym rozliczeniem Kościoła

Metropolita częstochowski, Wacław Depo, zdecydował o utworzeniu Niezależnego Zespołu Prawno-Historycznego. Nowe ciało ma przeanalizować wszystkie sprawy dotyczące osób skrzywdzonych przez duchownych na terenie Archidiecezji Częstochowskiej – od zakończenia II wojny światowej aż po dziś. Ogłoszenie decyzji zbiegło się z początkiem Wielkiego Postu. Zespół ma nie tylko ustalić fakty, lecz także zaproponować konkretne formy zadośćuczynienia i naprawy wyrządzonych krzywd.

Kto i co będzie sprawdzane

Komisja zajmie się identyfikacją sprawców wśród księży, osób konsekrowanych i świeckich pracujących w strukturach Kościoła częstochowskiego. Pod lupę trafi również sposób prowadzenia postępowań – zarówno kościelnych, jak i świeckich.

Wśród członków mają znaleźć się specjaliści z zakresu prawa kanonicznego i państwowego, psychologii klinicznej, terapii uzależnień oraz historii i archiwistyki. Ostateczny skład zostanie ujawniony po zebraniu plenarnym Konferencji Episkopatu Polski, zaplanowanym w Warszawie na 10–12 marca. Zespół ma współpracować z organami Episkopatu odpowiedzialnymi za kwestie wykorzystywania nieletnich.

Trzecia taka inicjatywa w kraju

To już trzecia tego typu komisja w Polsce i druga w Metropolii Częstochowskiej. Wcześniej w województwie śląskim działał zespół "Wyjaśnienie i naprawa" w Diecezji Sosnowieckiej. W lutym opublikowano raport, który wywołał duże poruszenie.

Z ustaleń wynikało, że 29 osób związanych z sosnowieckimi parafiami dopuściło się molestowania dzieci. W tej grupie było 23 duchownych. W 19 przypadkach potwierdzono winę lub uznano ją za wysoce prawdopodobną, a sprawcy zostali ukarani bądź sprawy są w toku.

Presja na ogólnopolską komisję

Decyzja arcybiskupa może zaskakiwać. Wacław Depo jest postrzegany jako hierarcha o wyraźnie konserwatywnym profilu, kojarzony m.in. ze środowiskiem Radio Maryja. Choć bywa krytykowany za problemy z dyscypliną wśród duchownych, w sprawach dotyczących podejrzeń o przestępstwa wobec nieletnich ma – według opinii – konsekwentnie stosować procedury prawa kanonicznego i karnego.

Ruch Częstochowy wpisuje się w szerszy kontekst. Podobny krok wcześniej podjął metropolita krakowski, kard. Grzegorz Ryś, który jeszcze jako arcybiskup łódzki powołał w październiku 2025 roku niezależną komisję historyczną do zbadania przypadków nadużyć w Archidiecezji Łódzkiej.

Obaj hierarchowie wywierają w ten sposób presję na Episkopat, który wciąż nie zdecydował o stworzeniu ogólnopolskiej komisji badającej wykorzystywanie nieletnich w Kościele. W przypadku Częstochowy dodatkowym tłem jest raport z Sosnowca, ponieważ tamtejsza diecezja należy do tej samej metropolii.

Zgłoszenia już przyjmowane

Osoby, które czują się skrzywdzone w Kościele częstochowskim, mogą już przesyłać swoje zgłoszenia na adres: [email protected]. Na pełne informacje o składzie zespołu i szczegółach jego pracy trzeba poczekać do zakończenia marcowego zebrania biskupów. Dla wielu pokrzywdzonych, którzy na wyjaśnienie swoich spraw czekali latami, kilkanaście dni zwłoki zapewne nie będzie najważniejsze. Kluczowe okaże się to, czy nowe ciało rzeczywiście doprowadzi do rzetelnego rozliczenia.