Nagroda Nobla w dziedzinie literatury przyznana

Szwedzka Akademia przyznała w czwartek Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury 2026 kanadyjskiej poetce i eseistce Anne Carson. 76-latka została wyróżniona za nowatorską twórczość łączącą tradycję klasyczną z nowymi formami literackimi. Nagroda wynosi w tym roku 12 milionów koron szwedzkich.

Anne Carson laureatką Nagrody Nobla w dziedzinie literatury 2026

Szwedzka Akademia przyznała w czwartek Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury za rok 2026 kanadyjskiej poetce, eseistce i pisarce Anne Carson. Komitet Noblowski uhonorował 76-latkę za odważną i nowatorską twórczość, która w swobodnym dialogu z tradycją klasyczną stworzyła nowe formy dla literatury współczesnej.

Carson w swojej twórczości podejmuje tematy miłości, pożądania i rozpaczy, nadając mistycyzmowi i starożytności nowoczesny charakter. Jej dorobek literacki jest szeroko znany również w Polsce – po polsku ukazały się między innymi Autobiografia czerwonego, Piękno męża, Słodko-gorzki eros oraz Dekreacja. W 2025 roku, podczas wizyty w Polsce, pisarka została odznaczona Międzynarodową Nagrodą Literacką im. Zbigniewa Herberta.

Nobel literacki po raz drugi z rzędu dla kobiety

Przyznanie nagrody Carson oznacza, że literacki Nobel trafił do kobiety drugi rok z rzędu, co – jak odnotowały media – przerywa nieformalną zasadę naprzemiennego przyznawania wyróżnienia kobietom i mężczyznom, obowiązującą przez niemal dekadę. W 2025 roku laureatem został węgierski pisarz László Krasznahorkai, którego Komitet docenił za fascynującą i wizjonerską twórczość potwierdzającą siłę sztuki w obliczu apokaliptycznego terroru.

Rekordowa nagroda finansowa z okazji jubileuszu

Tegoroczne Nagrody Nobla są wyjątkowe pod względem finansowym. Z okazji 125. rocznicy ustanowienia wyróżnienia pula nagrody wzrosła o milion koron szwedzkich w stosunku do roku poprzedniego. Laureaci we wszystkich sześciu kategoriach otrzymają po 12 milionów koron szwedzkich, co odpowiada ponad milionowi euro. Tradycyjnie wręczany jest również złoty medal z wizerunkiem Alfreda Nobla oraz kaligrafowany dyplom.

Pozostałe nagrody tygodnia noblowskiego 2026

Tegoroczny tydzień noblowski przyniósł rozstrzygnięcia we wszystkich głównych kategoriach. W poniedziałek nagrodę w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymali Karl Deisseroth, Peter Hegemann i Georg Nagel za prace nad kanałami jonowymi sterowanymi światłem i rozwój optogenetyki – metody umożliwiającej kontrolowanie aktywności neuronów przy użyciu światła, która znalazła już zastosowanie m.in. w częściowym przywracaniu wzroku osobom niewidomym.

We wtorek nagrodę w dziedzinie fizyki przyznano Francisowi Halzenowi za kluczowy wkład w stworzenie Obserwatorium Neutrinów IceCube. W środę wyróżnienie w dziedzinie chemii trafiło do Henriego Kagana i Kenso Soaia za odkrycie efektów nieliniowych i autokatalizy w asymetrycznej syntezie organicznej, co znalazło zastosowanie między innymi w produkcji leków.