Odrestaurowana zabytkowa kapliczka w Rozbarku wróciła na swoje miejsce

Autor: w dniu 2026-05-13

Przydrożna kapliczka z 1863 roku, znajdująca się na skwerze przy ulicy Tuwima w Bytomiu, odzyskała dawny blask. Historyczny obiekt przeszedł gruntowną renowację w ramach projektu "Zielony Kwartał KWK Rozbark" i po zakończeniu prac wrócił na swoje miejsce.

XIX-wieczna kapliczka uratowana przed zniszczeniem

Kapliczka ufundowana przez Theresie i Carla Schadter w 1863 roku została poddana kompleksowym pracom konserwatorskim. Obiekt, wpisany do Gminnej Ewidencji Zabytków Bytomia, przez lata ulegał stopniowej degradacji. Dzięki realizacji projektu prowadzonego przez Klub Sportowy Skarpa Bytom udało się zabezpieczyć cenny zabytek i przywrócić mu pierwotny wygląd.

Jak podkreśla prezes KS Skarpa Bytom Dobromir Bujak, renowacja była możliwa dzięki środkom pozyskanym z Funduszy Europejskich w ramach projektu "Zielony Kwartał KWK Rozbark".

– Renowacja wpisanej do Gminnej Ewidencji Zabytków Bytomia przydrożnej kapliczki została zrealizowana w ramach projektu, na który Skarpa Bytom pozyskała środki z Funduszy Europejskich – mówi Dobromir Bujak, prezes KS Skarpa Bytom. – W ramach prac kapliczka została zdemontowana, zabezpieczona i poddana pracom konserwatorskim, dzięki czemu udało się jej przywrócić pierwotny wygląd – dodaje Dobromir Bujak.

Fot. UM Bytom

Konserwacja była konieczna

Wykonana z piaskowca kapliczka składa się z kamiennego krzyża z figurą Chrystusa oraz rzeźby Matki Boskiej Bolesnej. Przed rozpoczęciem prac na zabytku widoczne były liczne uszkodzenia. Konstrukcja miała spękania i ubytki mechaniczne, a jej powierzchnię pokrywały mchy, glony oraz porosty będące efektem wieloletniego zawilgocenia.

Dodatkowo obiekt nie posiadał odpowiedniego zabezpieczenia przed opadami i był pokryty wieloma warstwami farb olejnych.

Odtworzono historyczne detale

Przed rozpoczęciem właściwych prac konserwator zabytków przeprowadził szczegółowe badania i przygotował dokumentację. Po demontażu kapliczka trafiła do specjalistycznej pracowni konserwatorskiej, gdzie oczyszczono jej elementy, wzmocniono strukturę piaskowca i uzupełniono ubytki. Wykonano również hydrofobizację, izolację przeciwwilgociową oraz zabezpieczenia chroniące obiekt przed rozwojem glonów i mchów. Podczas renowacji odtworzono także detale architektoniczne oraz historyczny napis znajdujący się na odwrocie kapliczki: "Funddatoren Theresia und Carl Schadter 1863", przypominający o fundatorach obiektu.

Całość prac prowadzona była pod nadzorem Miejskiego Konserwatora Zabytków.

To część większego projektu na Rozbarku

Renowacja kapliczki została zrealizowana w ramach szeroko zakrojonego projektu "Zielony Kwartał KWK Rozbark", realizowanego przez KS Skarpa Bytom dzięki środkom z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji.

To kompleksowe przedsięwzięcie obejmuje szereg inwestycji społecznych, edukacyjnych i infrastrukturalnych na terenie dawnej kopalni Rozbark.

Wśród zakończonych już działań znalazło się utworzenie Centrum Aktywności Społeczno-Edukacyjnej, nawiązującego architektonicznie do dawnej kopalnianej łaźni. Powstało tam między innymi Mieszkanie Rozbarskie oraz Rozbarski Szynk.

Rozbark stawia na tradycję i nowoczesność

Projekt obejmuje także rozwój odnawialnych źródeł energii w ramach Centrum Transformacji Energetycznej, modernizację budynków szkoleniowo-noclegowych oraz rewitalizację dawnej dyrekcji kopalni.

Dodatkowo we współpracy z Uniwersytetem Śląskim przy ulicy Tuwima powstała ścieżka dydaktyczna, dzięki której mieszkańcy i uczniowie mogą poznawać historię dawnego Rozbarku oraz przyrodę terenów pokopalnianych.

Odnowiona kapliczka stała się kolejnym symbolem połączenia lokalnej historii z nowoczesną transformacją tej części Bytomia.