Pływająca elektrownia na terenie kopalni. To pilotażowy projekt

Kopalnia Sośnica w Gliwicach zamierza wydzierżawić fragment lustra wody zbiornika retencyjnego, na którym konsorcjum związane z sektorem górniczym wybuduje pilotażową pływającą farmę fotowoltaiczną o mocy 2 MW z magazynem energii.

Pływająca elektrownia na terenie kopalni. Za zadanie odpowiada szereg firm

Projekt POSTEN dostał zielone światło od Komisji Europejskiej i 6,8 mln euro wsparcia z Funduszu Badawczego Węgla i Stali. Celem jest budowa pływającej elektrowni fotowoltaicznej, a koordynatorem konsorcjum, które zajmie się realizacją zadania, został gliwicki Instytut Techniki Górniczej KOMAG. W przedsięwzięciu biorą udział także Główny Instytut Górnictwa – PIB z Katowic, Politechnika Śląska oraz firmy z regionu: SWE z Raciborza, Novum Servis z Zabrza i raciborska spółka KTKM. Każda z nich odpowiada za inny element: od projektowania pontonów, przez system kotwienia, po magazynowanie energii i linię przesyłową.

Wiadomo, jak spożytkowana będzie energia

Latem konsorcjum zwróciło się do kopalni Sośnica o możliwość korzystania do połowy 2029 roku z jednego z osadników retencyjnych na Polu Zachód. Zbiornik ma ponad 3 hektary, z czego mniej niż połowę zajmie instalacja. Kluczowe jest to, że moduły elektrowni będzie można w przyszłości przenosić w inne miejsca – na inne zbiorniki czy tereny pokopalniane – i tam zasilać np. prace rekultywacyjne. W pilotażowej fazie energia z paneli ma trafiać do rozdzielni zakładu przeróbki mechanicznej węgla, co pozwoli pokryć około 15 procent jego zapotrzebowania na prąd. Jednym z najciekawszych elementów jest linia przesyłowa SWET – jednoprzewodowa, o mocy 100 kW, działająca przy wysokiej częstotliwości i napięciu. Dzięki temu ograniczone zostaną straty przy przesyle. Zasilana będzie z magazynu energii o pojemności 2 MWh.

Kopalniane warunki sprzyjają realizacji zadania

Warunki w Sośnicy sprzyjają projektowi – woda w osadniku jest spokojna, co ułatwia eksploatację, a dodatkowo zwiększa wydajność paneli, bo tafla odbija promienie słońca. Sama woda posłuży też do chłodzenia systemu. Problemem jest natomiast zasolenie.

– Problemem, z którym muszą zmierzyć się projektanci, jest wyższe zasolenie wody w osadniku kopalni. Dlatego pływająca konstrukcja wykonana zostanie nie z metalu, ale z lżejszych a równie wytrzymałych materiałów kompozytowych, które odporne są na korozję. Z tego samego powodu panele z ogniwami fotowoltaicznymi przytwierdzone zostaną przy pomocy specjalnego kleju, bez użycia metalowych klamer czy śrub – wyjaśnia Wojciech Mikulski, inżynier energetyczny z kopalni Sośnica.

Moduły farmy mają być dodatkowo wyposażone w trackery, które będą obracać panele za słońcem. Harmonogram przedsięwzięcia przewiduje, że pełnoskalowa instalacja na osadniku w Sośnicy zbudowana zostanie – jk przekazuje PGG – na początku 2027 roku. Wcześniej (do końca tego roku) w należącej do GIG Kopalni Doświadczalnej Barbara w Mikołowie powstanie próbna minifarma o małej mocy 155 kW. Złożona będzie z 25 sekcji pływających (dla porównania docelowa elektrownia liczyć ma aż 330 pływaków z 10 panelami na każdym z nich). Także w Mikołowie wykonany i zbadany zostanie do połowy 2026 roku prototyp linii przesyłowej SWET.