To jest TEN dzień, kiedy na Twoim talerzu rządzą włoskie klimaty
Autor: Alicja Bajer w dniu 2026-07-29
Skąd pochodzi lasagne?
Lasagne ma swoje korzenie we Włoszech, a za jej kolebkę uznaje się region Emilia-Romania, a szczególnie miasto Bolonia.
Samo słowo "lasagne" wywodzi się od greckiego "lasanon", oznaczającego naczynie do gotowania. Termin ten przejęli Rzymianie jako "lasanum", określając nim garnek lub naczynie, w którym przygotowywano potrawy. Z czasem nazwa zaczęła odnosić się nie do naczynia, lecz do samego dania.
Historia dania
Pierwsze przepisy przypominające współczesną lasagne pojawiły się już w średniowieczu, a jedną z najstarszych receptur można znaleźć w XIV-wiecznej angielskiej księdze kucharskiej The Forme of Cury. Nie była to jednak lasagne, jaką znamy dziś – wtedy składała się tylko z płatów ciasta przekładanych serem i przyprawami.
Dopiero we Włoszech przepis ewoluował do współczesnej postaci. Klasyczna lasagne alla bolognese składa się z:
- płatów makaronu,
- sosu ragù z mięsa,
- sosu beszamelowego,
- sera Parmigiano Reggiano.
Pomidory, które dziś są nieodłącznym składnikiem wielu wersji lasagne, trafiły do kuchni europejskiej dopiero po odkryciu Ameryki( Hiszpańscy konkwistadorzy przywieźli pomidory do Europy po odkryciu Ameryki)
Ciekawostki
- Lasagne to jedno z najpopularniejszych dań kuchni włoskiej na świecie.
- W różnych regionach Włoch spotkać można odmienne wersje potrawy – z warzywami, owocami morza, grzybami czy szpinakiem.
- W regionie Emilia-Romania tradycyjne płaty makaronu często mają zielony kolor dzięki dodatkowi szpinaku.
- W wielu krajach organizowane są konkursy na największą lasagne świata. Rekordowe porcje ważyły kilka ton i trafiały później do potrzebujących.
Włoska kuchnia od lat cieszy się ogromną popularnością w Polsce. Chętnie sięgamy po pizzę, makarony i regionalne specjały, jednak wymowa niektórych ich nazw nadal potrafi sprawić niemały kłopot. Włoskie słowa rządzą się swoimi zasadami, dlatego często wymawiamy je inaczej, niż robią to sami Włosi.
Do grupy najczęściej przekręcanych nazw należą między innymi: lasagne (lazanie), gnocchi (nioki), bruschetta (brusketta), tagliatelle (taljatelle), focaccia (fokacza), carpaccio (karpaczczo), prosciutto (proszutto) oraz cannelloni (kanelloni). Szczególnie problematyczne bywają połączenia liter "ch", "cc" czy "gl", które w języku włoskim mają zupełnie inne brzmienie niż w języku polskim.
Znajomość poprawnej wymowy nie jest oczywiście obowiązkowa podczas wizyty w restauracji, ale może być ciekawostką i sposobem na lepsze poznanie włoskiej kultury. W końcu kuchnia to nie tylko smaki i aromaty, lecz także język oraz tradycja, które od wieków stanowią ważny element włoskiego dziedzictwa.
Następnym razem, zamawiając ulubione danie, warto pamiętać, że lasagne to "lazanie", a bruschetta to "brusketta". Być może dzięki temu poczujemy się choć odrobinę bliżej słonecznej Italii.