Zabrzańskie podziemia coraz bliżej UNESCO

Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu podjęło kolejny ważny krok w staraniach o wpisanie historycznego kompleksu wydobycia węgla kamiennego na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

W środę, 25 sierpnia 2026 roku, dyrektor Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu Bartłomiej Szewczyk przekazał minister kultury i dziedzictwa narodowego Marcie Cienkowskiej wniosek o przeprowadzenie oceny wstępnej (Preliminary Assessment) dla projektu "Historyczny kompleks wydobycia węgla kamiennego w Zabrzu (XVIII–XX wiek)".

Złożenie dokumentu jest kolejnym etapem procedury związanej z przygotowaniem zabrzańskiej kandydatury do wpisu na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Ocena ma charakter ekspercki i konsultacyjny. Jej zadaniem będzie zweryfikowanie przygotowanego projektu przed przejściem do kolejnych etapów procesu nominacyjnego.

Starania o wpis zabrzańskich podziemi na listę UNESCO prowadzone są od 2025 roku. Wówczas projekt został umieszczony na Liście Informacyjnej UNESCO, co otworzyło drogę do dalszych prac nad nominacją.

Trzy wyjątkowe obiekty

Projekt obejmuje najważniejsze obiekty związane z rozwojem górnictwa w Zabrzu: Kopalnię Guido, Kopalnię Królowa Luiza oraz Główną Kluczową Sztolnię Dziedziczną. Razem tworzą one unikatowy kompleks dokumentujący historię i rozwój przemysłu wydobywczego na Górnym Śląsku.

W sierpniu 2026 roku Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu powołało również Radę Interesariuszy. Zrzesza ona przedstawicieli różnych środowisk, którzy będą wspólnie uczestniczyć w przygotowaniu i realizacji Planu Zarządzania Dobrem.

Jak podkreśla Muzeum, działania związane z przygotowaniem nominacji to nie tylko formalny etap procedury UNESCO. To również sposób na ochronę śląskiej tożsamości i dziedzictwa, które przez pokolenia kształtowały mieszkańców regionu.

Celem jest zachowanie tradycji i kulturowego dziedzictwa Górnego Śląska, a jednocześnie wykorzystanie jego potencjału jako impulsu do rozwoju regionu w czasie zachodzących przemian.

Jeśli proces nominacyjny zakończy się sukcesem, zabrzańskie podziemia mogą stać się kolejnym wyjątkowym miejscem z Górnego Śląska docenionym na światową skalę.

fot.:
Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu