Był wybitnym kardiochirurgiem. Kolejna rocznica śmierci prof. Mariana Zembali
Autor: Andrzej Zazgórnik w dniu 2026-03-19
Są w świecie medycyny osobistości, które na stałe zapisały się na kartach jej historii. Jedną z niech z pewnością jest prof. Marian Zembala. Przypada dziś czwarta rocznica śmierci tego wybitnego specjalisty.
Lekarz, który zmieniał polską kardiochirurgię
Cztery lata temu, 19 marca 2022 roku, zmarł Marian Zembala – jeden z najwybitniejszych polskich kardiochirurgów, naukowiec i były minister zdrowia. Jego dorobek na trwałe wpisał się w historię polskiej medycyny, szczególnie w dziedzinie transplantologii serca i płuc.
Urodził się 11 lutego 1950 roku w Krzepicach. To właśnie tam, jak sam wspominał, nauczyciele zaszczepili w nim zainteresowanie medycyną. Studia ukończył z wyróżnieniem we Wrocławiu, zdobywając prestiżowy tytuł Primus Inter Pares.
Od ucznia Religi do pioniera transplantologii
Karierę zawodową związał z kardiochirurgią. Po stażu naukowym w Holandii wrócił do Polski na zaproszenie Zbigniewa Religi i dołączył do zespołu tworzącego nowoczesną kardiochirurgię w Zabrzu. Był członkiem zespołu, który przeprowadził pierwszą udaną transplantację serca w Polsce.
W kolejnych latach sam wyznaczał nowe kierunki. W 1997 roku jako pierwszy w kraju przeprowadził przeszczep pojedynczego płuca, a kilka lat później – udany przeszczep serca i płuc jednocześnie. Kierował Śląskie Centrum Chorób Serca, przekształcając je w jeden z najważniejszych ośrodków kardiochirurgicznych w Europie.
Naukowiec, nauczyciel, autorytet
Profesor Zembala nie tylko operował, ale też kształcił kolejne pokolenia lekarzy. Był promotorem wielu prac doktorskich, działał w krajowych i międzynarodowych towarzystwach naukowych, a w latach 2017–2018 stał na czele Europejskiego Towarzystwa Kardio-Torakochirurgicznego. Pełnił również funkcję krajowego konsultanta w dziedzinie kardiochirurgii i doradzał ministrowi zdrowia w sprawach naukowych.
Epizod w polityce
W 2015 roku wszedł do rządu jako minister zdrowia w gabinecie Ewa Kopacz. Funkcję tę pełnił przez kilka miesięcy. W tym samym roku został wybrany na posła, reprezentując okręg katowicki.
Życie naznaczone walką
W 2018 roku przeszedł udar mózgu, po którym poruszał się na wózku. Mimo tego nie wycofał się z życia publicznego i zawodowego. Zmarł 19 marca 2022 roku w Zbrosławicach. Dziś jego postać przywołują władze Zabrza:
Pamięć, która trwa
Za swoje osiągnięcia został odznaczony Orderem Orła Białego – najwyższym polskim wyróżnieniem państwowym. Dla wielu pacjentów był lekarzem, który dał im drugą szansę. Dla środowiska medycznego – autorytetem i mentorem. Dziś, w czwartą rocznicę jego śmierci, wspominany jest nie tylko jako wybitny specjalista, ale przede wszystkim jako ktoś, kto wierzył w sens swojej pracy i w drugiego człowieka. W Tarnowskich Górach uczczono pamięć wybitnego medyka, nadając jednemu z placów jego imię.