Jak etycznie obserwować i fotografować ptaki? RDOŚ apeluje
Autor: Andrzej Zazgórnik w dniu 2026-06-16
Trwa sezon lęgowy ptaków. Ci, którzy lubują się w obserwacji i fotografowaniu zwierząt, muszą mieć na uwadze, jak się zachowywać, oddając się swojej pasji. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach podkreśla, że zbyt bliskie podchodzenie do gniazd może mieć tragiczne konsekwencje.
Jak etycznie obserwować i fotografować ptaki? RDOŚ apeluje
Znawcy przyrody apelują, że nieodpowiedzialne zachowanie polegające między innymi na podchodzeniu zbyt blisko miejsc życia ptaków może doprowadzić do porzucenia lęgu, zwiększenia stresu zwierząt oraz obniżenia sukcesu lęgowego. Etyczne obserwowanie i fotografowanie, zaznaczają, opiera się na zasadzie pierwszeństwa dobra zwierzęcia przed potrzebą wykonania zdjęcia. To nie tylko kwestia dobrej praktyki i troski o przyrodę, ale również obowiązek wynikający z przepisów ochrony gatunkowej ptaków. Podkreślają, że jeśli w trakcie obserwacji lub fotografowania zaobserwuje się oznaki niepokoju dobrą praktyką jest możliwie szybkie wycofanie się na bezpieczną dla zwierząt odległość.
Zakaz umyślnego płoszenia i niepokojenia
W Polsce zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. z 2022 r. poz. 2380), w stosunku do prawie wszystkich ptaków obowiązuje zakaz umyślnego płoszenia lub niepokojenia w miejscach noclegu, w okresie lęgowym w miejscach rozrodu lub wychowu młodych, lub w miejscach żerowania zgrupowań ptaków migrujących lub zimujących.
Zakaz fotografowania i filmowania
Dodatkowo dla niektórych gatunków m.in. głuszec, bocian czarny, ślepowron, ptaki szponiaste, sowy, żołna, sokołowe obowiązuje zakaz fotografowania, filmowania lub obserwacji, mogących powodować ich płoszenie lub niepokojenie.
W lasach naszego województwa możemy napotkać tablice "ostoja zwierząt" z informacją: "osobom nieupoważnionym wstęp wzbroniony". W tych ostojach zaznaczają znawcy – nie można przebywać bez zezwolenia regionalnego dyrektora ochrony środowiska. Strefy te wyznacza się dla zagwarantowania ptakom spokojnego rozrodu oraz ochronę okresu wychowu młodych, który należy traktować jako kluczowy, szczególnie w stosunku do gatunków najwyższej troski dla których właśnie przewidziano tworzenie stref (np. bielik, bocian czarny).
Zgodnie z art. 131 pkt 14 ustawy o ochronie przyrody kto, bez zezwolenia regionalnego dyrektora ochrony środowiska lub wbrew jego warunkom narusza zakazy obowiązujące w odniesieniu do gatunków objętych ochroną prawną podlega karze aresztu lub grzywny.