Podatek Belki zostaje, ale zmienią się zasady. Sejm przyjął nowe przepisy

Sejm przyjął ustawę wprowadzającą Oszczędnościowe Konto Inwestycyjne (OKI). Zamiast likwidacji podatku Belki pojawią się nowe zasady opodatkowania inwestycji. Dla części oszczędzających oznacza to ulgi, ale dla większych portfeli również nowy podatek od aktywów.

Zamiast likwidacji podatku Belki powstanie OKI

Podatek Belki nie zniknie, choć od lat zapowiadano jego ograniczenie lub likwidację. Sejm przyjął ustawę wprowadzającą nowe rozwiązanie – Oszczędnościowe Konto Inwestycyjne (OKI). Nowe przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2027 roku. Dla części inwestorów oznaczają ulgi podatkowe, ale pojawi się również nowy podatek od aktywów. Jedną z przedwyborczych zapowiedzi Koalicji Obywatelskiej było zniesienie podatku Belki do kwoty 100 tys. zł. Ostatecznie zdecydowano się jednak na inne rozwiązanie.

Sejm uchwalił przepisy wprowadzające Oszczędnościowe Konto Inwestycyjne (OKI). Teraz ustawa trafi do Senatu, a następnie do podpisu prezydenta. Jeśli procedura zakończy się zgodnie z planem, nowe regulacje zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku.

Jak będzie działać Oszczędnościowe Konto Inwestycyjne?

OKI będzie dobrowolnym kontem przeznaczonym do oszczędzania i inwestowania. Najważniejszą zmianą jest zwolnienie z 19-procentowego podatku od zysków kapitałowych do wysokości 100 tys. zł rocznie.

Ulga nie obejmie jednak wszystkich produktów finansowych. Preferencje podatkowe będą dotyczyły tzw. aktywów kwalifikowanych, w tym m.in.:

• akcji,
• obligacji,
• listów zastawnych,
• ETF-ów notowanych na rynku regulowanym i denominowanych w złotych,
• funduszy inwestycyjnych, których portfel w co najmniej 70 proc. opiera się na polskich aktywach w złotych.

Dla lokat bankowych, obligacji oszczędnościowych Skarbu Państwa oraz funduszy rynku pieniężnego przewidziano niższy limit zwolnienia wynoszący 25 tys. zł, mieszczący się w ogólnym limicie 100 tys. zł.

Pojawi się nowy podatek od aktywów

Najwięcej emocji budzi nowy podatek od aktywów, który obejmie środki przekraczające limit zwolnienia.

W 2027 roku jego stawka ma wynieść 0,85 proc. wartości aktywów powyżej 100 tys. zł. W kolejnych latach będzie uzależniona od stopy referencyjnej NBP i – według obecnych założeń – wyniesie około 0,71 proc., jednak nie mniej niż 0,1 proc.

Nowa danina będzie naliczana od średniej wartości aktywów w ciągu roku, a nie od osiągniętego zysku.

Eksperci: podatek trzeba będzie zapłacić nawet przy stracie

Jak zwraca uwagę główny doradca podatkowy inFakt Piotr Juszczyk, nowy system może być korzystniejszy dla inwestorów osiągających wysokie zyski, jednak ma również istotne wady.

Przykładowo inwestor posiadający aktywa o wartości 1 mln zł i osiągający 5-procentowy zysk zapłaci według nowych zasad około 7650 zł podatku w 2027 roku, podczas gdy obecny podatek Belki wyniósłby 9500 zł.

Problem pojawia się jednak wtedy, gdy inwestycja przynosi stratę. W takim przypadku obecnie podatek nie jest pobierany, natomiast po wejściu nowych przepisów właściciel aktywów nadal będzie musiał zapłacić podatek od ich wartości.

Gdzie będzie można założyć konto OKI?

Oszczędnościowe Konto Inwestycyjne będzie można otworzyć m.in. w:

• bankach,
• biurach maklerskich,
• towarzystwach funduszy inwestycyjnych,
• firmach ubezpieczeniowych oferujących inwestycyjne polisy,
• dobrowolnych funduszach emerytalnych prowadzonych przez pracodawców.

Każda osoba będzie mogła posiadać kilka kont OKI, jednak limit zwolnienia podatkowego będzie wspólny dla wszystkich rachunków.

Przepisy nie pozwolą natomiast przenieść już posiadanych inwestycji na nowe konto. Aby skorzystać z ulgi, konieczna będzie sprzedaż obecnych aktywów, rozliczenie podatku według dotychczasowych zasad i dopiero późniejsze zainwestowanie środków za pośrednictwem OKI.

Rekordowe wpływy z podatku Belki

Podatek od zysków kapitałowych od lat pozostaje ważnym źródłem dochodów budżetu państwa. Według danych Ministerstwa Finansów w 2024 roku wpływy z tego tytułu osiągnęły rekordowe 10,56 mld zł. Rok później wyniosły około 9,3 mld zł, a również w 2026 roku resort finansów spodziewa się wpływów przekraczających 9 mld zł.

Nowe przepisy mają zachęcać do długoterminowego inwestowania, jednak eksperci wskazują, że konstrukcja podatku od aktywów oraz liczne ograniczenia mogą sprawić, że nie wszyscy inwestorzy uznają OKI za korzystne rozwiązanie.