TOP 10 pomysłów na weekend w Śląskiem (część 2)

Nie trzeba wyjeżdżać w Tatry czy nad Bałtyk, by ciekawie spędzić wolny dzień. Województwo śląskie oferuje wiele atrakcji – od zabytków poprzemysłowych i zamków Jury Krakowsko-Częstochowskiej po malownicze szlaki Beskidów. Co ważne, wiele z tych miejsc znajduje się zaledwie około godziny jazdy od Katowic, dlatego świetnie sprawdzi się na jednodniowy wyjazd z rodziną lub przyjaciółmi.

Odkrywanie uroków Śląska nie musi wiązać się z dużymi wydatkami. W regionie można znaleźć wiele bezpłatnych atrakcji, takich jak parki krajobrazowe, punkty widokowe czy zrewitalizowane przestrzenie miejskie, które zachęcają do spacerów i aktywnego wypoczynku.

Planując wycieczkę, warto zabrać ze sobą prowiant i urządzić piknik na świeżym powietrzu. W parkach i lasach województwa śląskiego nie brakuje miejsc wyposażonych w wiaty oraz stoły, dzięki czemu można komfortowo odpocząć w otoczeniu przyrody, nie ponosząc dodatkowych kosztów.

Nasze propozycje najchętniej odwiedzanych miejsc w województwie śląskim (kolejność dowolona, o innych wspominaliśmy TUTAJ):

• Starganiec

Historyczny zbiornik poeksploatacyjny położony w Lasach Panewnickich zyskał nowe życie. W 2023 roku zakończyła się jego kompleksowa rewitalizacja o wartości ponad 7 mln zł, dzięki której dawny ośrodek należący do huty "Baildon" zmienił się w nowoczesne kąpielisko. Dziś na odwiedzających czekają piaszczysta plaża, pomosty oraz rozbudowana infrastruktura rekreacyjna. Obiekt znajduje się w otoczeniu lasów, na pograniczu Katowic i Mikołowa, a jednocześnie stanowi ważny punkt na trasie szlaków turystycznych, m.in. Szlaku Bohaterów Wieży Spadochronowej. Kąpielisko jest ogólnodostępne i bezpłatne, a dogodny dojazd drogą krajową nr 81 sprawia, że to jedno z najłatwiej dostępnych miejsc wypoczynku w tej części województwa śląskiego.

• Geosfera Jaworzno

To wyjątkowe miejsce powstało w niecce dawnego kamieniołomu wapieni triasowych i przenosi odwiedzających w świat sprzed około 230 milionów lat. Nowoczesny ośrodek edukacyjny pozwala poznać historię regionu oraz zobaczyć niezwykłe odkrycia paleontologiczne, w tym szczątki notozaura i unikatowe w skali Europy megariplemarki – ślady dawnego dna morskiego ukształtowanego przez potężne tropikalne sztormy. Obiekt łączy walory edukacyjne z rekreacją. Na miejscu znajdują się m.in. tężnia solankowa, ogrody sensoryczne oraz ścieżki spacerowe, które zachęcają do aktywnego wypoczynku. To jedno z najciekawszych miejsc na geoturystycznej mapie województwa śląskiego, gdzie historię Ziemi można odkrywać w wyjątkowej, postindustrialnej scenerii.

• Pustynia Błędowska

To największy w Polsce obszar lotnych piasków i jedno z najbardziej niezwykłych miejsc w Europie. Pustynia Błędowska zajmuje około 33 km² i powstała w wyniku intensywnej wycinki lasów prowadzonej już w XIII wieku na potrzeby olkuskiego górnictwa. W efekcie odsłonięte zostały piaski i żwiry pozostawione przez lodowiec, tworząc wyjątkowy krajobraz przypominający pustynię. Obecnie teren jest objęty ochroną w ramach programu Natura 2000, a dzięki rewitalizacji przywrócono mu charakterystyczny wydmowy wygląd. Jedną z największych atrakcji jest nowoczesny punkt widokowy "Róża Wiatrów" w Kluczach, z którego rozciąga się panorama pustyni, a także malownicza dolina Białej Przemszy przecinająca ten niezwykły teren. To miejsce, które łączy fascynującą historię z nowoczesną infrastrukturą turystyczną i edukacyjną.

• Pojezierze Palowickie

Pojezierze Palowickie, położone pomiędzy Żorami a Palowicami, to jedno z najbardziej malowniczych miejsc w województwie śląskim. Kompleks kilkunastu stawów, często nazywany "Śląską Doliną Smoków", powstał na terenach dawnej eksploatacji rudy darniowej, które z biegiem lat odzyskała natura. Wśród lasów rozciągają się urokliwe akweny, takie jak Garbocz i Łanuch, a charakterystyczne domki na palach nadają temu miejscu wyjątkowy, niemal skandynawski klimat. Pojezierze znajduje się na terenie Parku Krajobrazowego "Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich" i jest cenną ostoją wielu gatunków ptaków, w tym zimorodków i bielików. Miłośnicy historii mogą zobaczyć gichtę – jedyną zachowaną pozostałość po XIX-wiecznej hucie Waleska – oraz Starą Drogę, dawny szlak handlowy.

To doskonałe miejsce na niedrogi, jednodniowy wyjazd. Na odwiedzających czekają liczne ścieżki spacerowe i rowerowe, w tym Szlak Początków Hutnictwa, a także miejsca do odpoczynku nad wodą. Wszystkie atrakcje są dostępne bezpłatnie, a dojazd z Katowic czy Rybnika zajmuje zaledwie kilkadziesiąt minut.

• Zabytkowa Stacja Kolei Wąskotorowej w Rudach

Stacja Kolei Wąskotorowej w Rudach to jedno z najciekawszych miejsc na Szlaku Zabytków Techniki i prawdziwa gratka dla miłośników kolei. Działająca od 1899 roku stacja była niegdyś zapleczem technicznym linii łączącej Gliwice Trynek z Raciborzem. Dziś funkcjonuje jako skansen, w którym można odbyć podróż zabytkowymi pociągami prowadzonymi przez parowóz Las49 lub lokomotywy spalinowe Lxd2. Trasy prowadzą m.in. do Stanicy i Rybnika Stodół, oferując wyjątkową podróż w klimacie dawnej kolei wąskotorowej. Na odwiedzających czeka wiele atrakcji. Można zwiedzić lokomotywownię z przewodnikiem, przejechać się drezyną ręczną czy skorzystać z interaktywnej ścieżki VR przygotowanej w wagonowni. Na terenie stacji znajdują się również warsztaty kowalskie, mini park linowy "Stacyjkowo", bistro "Peron 2" oraz restauracja urządzona w autentycznym wagonie kolejowym.

• Góra Zamkowa w Cieszynie

Góra Zamkowa to jedno z najważniejszych i najbardziej rozpoznawalnych miejsc w Cieszynie oraz symbol Śląska Cieszyńskiego. Położone tuż przy granicy z Czechami wzgórze skrywa wyjątkowe zabytki, w tym XI-wieczną rotundę św. Mikołaja – jeden z najstarszych przykładów architektury romańskiej w Polsce, znany również z banknotu dwudziestozłotowego. Nad kompleksem wznosi się XIV-wieczna Wieża Piastowska, z której rozciąga się panorama Cieszyna, czeskiej części miasta oraz Beskidów. Spacer po Górze Zamkowej to podróż przez wieki. Obok średniowiecznych pozostałości znajdują się klasycystyczny Pałac Habsburgów oraz nowoczesna siedziba Zamku Cieszyn – centrum designu i przedsiębiorczości. Całość otacza park pełen pomnikowych drzew, zabytkowych alejek i odkrytych fundamentów dawnych umocnień.

• Muzeum Drukarstwa w Cieszynie

To wyjątkowe miejsce, które przypomina o bogatych tradycjach drukarskich Śląska Cieszyńskiego. Powstało w 1996 roku z inicjatywy Karola Franka, aby ocalić od zapomnienia zabytkowe maszyny i urządzenia drukarskie związane z dawną Cieszyńską Drukarnią Wydawniczą. Największym atutem muzeum jest w pełni sprawna, zabytkowa drukarnia typograficzna – jedyna taka w Polsce. Zwiedzający mogą zobaczyć, jak dawniej powstawały książki i gazety, poznać kolejne etapy procesu drukowania oraz wziąć udział w warsztatach, podczas których samodzielnie przygotują i wydrukują pamiątkową odbitkę. Od 2022 roku muzeum działa w strukturach Zamku Cieszyn. Dziś jest nie tylko cennym zabytkiem techniki, ale także miejscem spotkań, edukacji i wydarzeń kulturalnych, przyciągającym miłośników historii oraz dawnego rzemiosła z całej Polski.

• Pałac w Pławniowicach

Pałac w Pławniowicach to jedna z najpiękniejszych rezydencji na Górnym Śląsku i prawdziwa perła XIX-wiecznej architektury. Wzniesiony w latach 1882–1885 w stylu neomanieryzmu niderlandzkiego zachwyca elewacją z czerwonej cegły klinkierowej, strzelistymi wieżyczkami, ozdobnymi lukarnami oraz charakterystyczną wieżą zegarową. Fasadę zdobi herb rodu Ballestremów z dewizą Nulla me terrent ("Niczego się nie boję"). Obiekt przetrwał II wojnę światową bez większych zniszczeń, a dzięki kompleksowej renowacji odzyskał dawny blask i został wyróżniony tytułem "Zabytek Zadbany". Na kompleks pałacowy składają się również kaplica Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, neogotycki "Dom Kawalera" oraz zabudowania folwarczne. Całość otacza malowniczy park krajobrazowy o powierzchni 2,4 hektara, w którym rosną m.in. miłorzęby, cypryśniki i magnolie.

Położony niedaleko Jeziora Pławniowickiego i w pobliżu autostrady A4 pałac jest doskonałym miejscem na jednodniową wycieczkę. Za niewielką opłatą można zwiedzić eleganckie wnętrza, reprezentacyjną klatkę schodową oraz urokliwy dziedziniec z fontanną, poznając historię jednej z najbardziej okazałych rezydencji województwa śląskiego.

• Kolonia robotnicza Ficinus

Kolonia Ficinus w Rudzie Śląskiej to jedno z najstarszych i najlepiej zachowanych osiedli robotniczych na Górnym Śląsku. Powstała w latach 1860–1867 dla pracowników kopalni "Błogosławieństwo Boże" i dziś jest jednym z najciekawszych punktów na Szlaku Zabytków Techniki. Osiedle tworzy szesnaście niemal identycznych domów wzniesionych z naturalnego piaskowca, co wyróżnia je na tle charakterystycznych ceglanych familoków. Każde z mieszkań miało osobne wejście oraz niewielki przydomowy ogródek. Dzięki przeprowadzonej rewitalizacji Kolonia Ficinus zyskała nowe życie. Dziś działa tu pasaż usługowo-handlowy, a zabytkowa zabudowa harmonijnie łączy historyczny charakter z nowoczesnymi funkcjami. Spacer ulicą Kubiny pozwala przenieść się do czasów XIX-wiecznej industrializacji, a w jednym z budynków mieści się filia biblioteki miejskiej.

• Arboretum Bramy Morawskiej

Arboretum Bramy Morawskiej w Raciborzu to jedno z najciekawszych miejsc przyrodniczych w województwie śląskim. Położone na terenie lasu komunalnego i Parku Krajobrazowego "Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich", zajmuje 164 hektary pełne malowniczych ścieżek, stawów, źródeł oraz cennych gatunków roślin. Ogród botaniczny słynie z okazałych dębów oraz chronionych roślin, takich jak lilia złotogłów czy wawrzynek wilczełyko.

To doskonałe miejsce na rodzinny spacer i aktywny wypoczynek. Na odwiedzających czekają bezpłatne mini-zoo, ścieżki edukacyjne, wczesnośredniowieczne cmentarzysko kurhanowe, trasy rowerowe oraz liczne miejsca do odpoczynku. Arboretum łączy walory przyrodnicze, edukacyjne i rekreacyjne, będąc jedną z największych atrakcji turystycznych okolic Raciborza.